Türk Destanları

Beğendi iseniz lütfen paylaşın
  • 18
    Shares

Bütün dünya edebiyatlarında olduğu gibi Türk Edebiyatının da ilk örnekleri destanlardır. Türk edebiyat geleneği içinde “destan” terimi birden fazla nazım şekli ve türü için kullanılmış ve kullanılmaktadır. Eski Türk Edebiyatı nazım şekillerinden mesnevilerin bir bölümü ve manzum hikâyeler, Anonim edebiyatta ve Âşık edebiyatında koşma veya mâni dörtlükleri ile yazılan veya söylenen ferdî, sosyal, tarihi, acıklı veya gülünç olayları tahkiye tekniği ile çeşitli uslûplarla aktaran nazım türüne ve bu yazıda ele alınan kâinatın, insanlığın, milletlerin yaradılışını , gelişimini, hayatta kalma mücadelelerini ve çeşitli olay ve nesnelerle ilgili sebep açıklayan ve Batı Edebiyatında “epope” terimiyle anılan eserlerin tamamı da Türk edebiyatı geleneği içinde “destan” adı ile anılmaktadır. Bütün dünya edebiyatlarının başlangıç eserleri olan destanlar, çeşitli konularda yaradılış hikâyeleri yanında, milletlerin hayatında büyük yankılar uyandırmış bir kahramanın veya tarih olayının millet muhayyilesinde ortak sembol ve ifadelerle zenginleştirilmiş uzun manzum hikayeleridir.

Destanlar bütün bir milletin ortak mücadelesini ortak değerler, kurallar, anlamlar bütünlüğü içinde yorumladığı ve yaşatıldığı toplumun geçmişini ve geleceğini temsil ettiği için dünya edebiyatının en ülkücü eserleri olarak kabul edilirler. Destanlar her zaman tarihî gerçekleri doğru biçimde nakletmezler. Destanlarda tarihi olay ve kahramanlar milletin ortak bilinçaltının, vicdanının istek, beklenti ,doğruları ve değerleri ile idealleştirilir, eski hatıralarla birleştirilerek tarihî gerçekmiş gibi anlatılırlar. Her milletin millî kimlik ve nitelikleri, ortak dünya görüşü , hatıra ve beklentileri yanında kusurları ve yanlışları da destanlarına yansır. Cihangirlik tutkusu, kuvvet, binicilik ve savaşcılık yanında verdiği sözde durma , acizlere ve mağluplara hoşgörü ile yaklaşma, yardımcı olma Türk destanlarında dile getirilen ortak değer ve kabullerdir.

Türk destanları, kâinatın, insanın, kadının ve erkeğin yaradılışı, Türk milletinin doğuşu, çeşitli Türk devletlerinin kuruluş, gelişme, çöküşleri, zafer ve yenilgileri gibi konularla beraber pek çok sebep açıklayıcı efsaneyi de içinde barındırır. ilk örneklerinin manzum olduğu kabul edilen Türk destanlarından Kırgız Türkleri arasında yaşayan Manas destanı dışında bütünüyle günümüze gelebilen örnek bulunmamaktadır. Diğer Türk destanları çeşitli kaynaklarda özet, epizot, hatıra, kısaltılmış seçme metinler halinde bulunmaktadır.

Türk tarihine ana hatlarıyla bakıldığında Türk hayatı fetihlerle başlamış ve yeni toprakları yurt edinerek gelişmiştir. İlk anayurt olan Orta Asya hiç bir zaman terkedilmemiştir. Türk halkları ilk anayurt olan Orta Asya’dan itibaren dünya coğrafyası üzerinde geniş alana yayılmış ve bugün yedi Türk cumhuriyetinde, pek çok özerk topluluk da ve çeşitli devletlerin idaresinde azınlık halinde yaşamaktadır. Türk kültürü de tarih ve coğrafyadaki çok boyutluluğa paralel olarak çeşitlenmiş farklı seviye ve birikimlerle zenginleşerek ve farklılaşarak ancak ilk kaynaktan gelen ortaklıklarını sürdürerek günümüze ulaşmıştır. Bu sebeple Türk destanları da tarihî ve coğrafî çok boyutluluğun getirdiği dil ve kültür dairelerine paralel olarak çeşitlenmiştir. Türk destanları, ana hatlarıyla kültür dâirelerine, kronolojik ve içinde teşekkül ettikleri veya muhafaza edildikleri siyâsî birliklere göre şöyle sınıflandırılmaktadırlar:

İlk Türk Destanları
1.Altay – Yakut
Yaradılış Destanı
2.Sakalar Dönemi
a.Alp Er Tunga Destanı
b.Şu Destanı
3.Hun Dönemi
Oğuz Kağan Destanı
4.Köktürk Dönemi
a.Bozkurt Destanı
b.Ergenekon Destanı
5.Uygur Dönemi
a. Türeyiş Destanı
b. Göç Destanı

İslamiyetin Kabulunden Sonraki Türk Destanları
1.Karahanlı Dönemi
Satuk Buğra Han Destanı
2.Kazak-Kırgız Kültür Dâiresi
Manas
3.Türk-Moğol Kültür Dâiresi
Cengiz-name
4.Tatar-Kırım
Timur ve Edige Destanları
5.Selçuklu-Beylikler ve Osmanlı Dönemleri
a. Seyid Battal Gazi Destanı
b. Danişmend Gazi Destanı
c.Köroğlu Destanı

Kaynak: http://www.genelturktarihi.net/turk-destanlari

Bunları da Sevebilirsiniz

  • 2. Kıbrıs Barış Harekatı (14 Ağustos 1974)20/07/2018 2. Kıbrıs Barış Harekatı (14 Ağustos 1974) Birinci Cenevre Konferansında adeta zaman kazanmak için anlaşmaya uyan Rum tarafı II. Cenevre Konferansında alınan kararlara itiraz etmeye […]
  • 30 Ağustos ve Türk Ordusu23/08/2018 30 Ağustos ve Türk Ordusu 30 Ağustos deyince, tabii, akla hemen Türk ordusu geliyor. Türk ordusunu düşününce de, insan, ister istemez geçmişin derinliklerine […]
  • Türk Kara Ordusu Ne Zaman Kuruldu – makale- Nihal Atsız25/07/2018 Türk Kara Ordusu Ne Zaman Kuruldu – makale- Nihal Atsız 1963'te Kara Kuvvetleri Komutanı radyoda yaptığı konuşma ile Türk Kara Kuvvetlerinin 600. kuruluş yılını kutladığı gibi, daha yüksek […]
  • Abdülhamid Han (=Gök Sultan) -102/08/2018 Abdülhamid Han (=Gök Sultan) -1 Toplumun en büyük haksızlığına uğramış tarihi şahsiyetlerden biri, 2. Abdulhamid'dir. Kendisinden önceki devirlerin ağır yükünü […]
  • Türk Kimliğinin Ortaya Çıkışı ve İlk Türkler14/07/2018 Türk Kimliğinin Ortaya Çıkışı ve İlk Türkler Türk Kimliğinin Ortaya Çıkışı ile Türklerin kendilerine Türk demeye başlaması, Türk Kelimesinin anlamını ve İlk Türk toplumları hakkında […]
  • Türk Destanı Üzerinde Çalışanlar06/09/2018 Türk Destanı Üzerinde Çalışanlar Benim bildiğime göre, Türk destanı üzerinde ilk çalışan Türk, Ziya Gökalp'tir. Gökalp, iyi bir şair olmamakla beraber, Türk destanının […]
  • 1. Kıbrıs Barış Harekatı (20 Temmuz 1974)20/07/2018 1. Kıbrıs Barış Harekatı (20 Temmuz 1974) Türk Devletinin nefesi tükenmiş ve askeri müdahale şart olmuştu. Tarihler 20 Temmuz 1974 tarihini gösterdiğinde Türk uçakları Kıbrıs […]
  • Türk Askeri Müthişti06/07/2018 Türk Askeri Müthişti Paris'teki bir huzur evinde son günlerini geçiren, Çanakkale Savaşı'nın hayattaki tek Fransız gazisi Stocanne Türk askerini işte bu […]
  • Bouvet Batıyor… Suda Kayan Bir Tabak Gibi…11/07/2018 Bouvet Batıyor… Suda Kayan Bir Tabak Gibi… Saat 13:30 olmuştur... Fransız bandıralı Bouvet zırhlısı ileri yanaşır ve Rumeli Mecidiyesi bataryasının ateşi bir çelik tufanı halinde […]
  • İltifat Kuyruğu…06/07/2018 İltifat Kuyruğu… "Ordunun yardımı olmaksızın Filo'nun başarı sağlayabileceği ümidine kapılmıştım; fakat şimdi bu işte müşterek bir harekatın zorunlu […]
  • Kibir, Küçümsenmeye Dönüşür…21/07/2018 Kibir, Küçümsenmeye Dönüşür… Savaş başlamadan düşman Türkleri adam yerine koymayan, devleşmiş bir kibrin sahibidir. Oysa savaşın sonlarına doğru, herkesin gerçekte ne […]
  • Katır Süvarisi Yahudiler: Siyon Katır Alayı24/07/2018 Katır Süvarisi Yahudiler: Siyon Katır Alayı Çanakkale savaşının en az bilinen ve en ilginç yönlerinden biri, Yahudiler tarafından kurulmuş olan katır alayıdır... İngilizler'i ikna […]
  • Oğluma Ne Oldu?11/07/2018 Oğluma Ne Oldu? "12. Tümenin İzmir'deki 35. alayı Çanakkale'ye gönderiliyordu. 10 Temmuz 1915'en hareket eden tren İstanbul'a doğru yola çıktı. Askerler […]
  • Esirlere Teselli26/08/2018 Esirlere Teselli "Büyük Fransız edibi Pierre Loti "Le Question Armenienne" isimli eserinde Çanakkale Savaşı'nda sahile yüzerek çıkan Fransız […]
  • Kınalı Koçlar27/07/2018 Kınalı Koçlar "Günlerden bir gün yine taptaze Mehmetçikler kim bilir nerelerden gelerek Çanakkale bölgesine sevk olunmuşlardı. Yüzbaşı Sırrı Bey bu […]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir