Maksim Gorki

Beğendi iseniz lütfen paylaşın
  • 8
    Shares

Aleksey Maksimoviç Peşkov, (d. 28 Mart 1868 ö. 18 Haziran 1936). Sovyet/Rus yazar, sosyalist gerçekçi yazımın öncüsü politik eylemci.

Gorki, nakliyecilik yapan babasını 5 yaşındayken kaybeder ve annesi yeniden evlenince doğum yeri olan Nijniy Novgorod’a döner. 11 yaşında tamamen öksüz kalır, anneannesi ve büyük babası tarafından Astrahan’da büyütülür. Masalları ile büyüdüğü anneannesinin üzerinde büyük etkisi vardır. Gorki yalnızca birkaç ay okula gidebilir. 8 yaşında çalışmaya başlar, bu sayede Rus işçi sınıfının yaşamını yakından tanır. Bir gemide bulaşıkçılık yaparken okuma merakı sarar. İlk gençlik yıllarını Kazan’da geçiren Gorki, Aralık 1887’de intihar girişiminde bulunur. Sonraki 5 yıl boyunca değişik işlerde çalışarak, daha sonra yazılarında kullanacağı pek çok izlenimi edindiği büyük Rusya turuna çıkar. Gorki’nin daha sonra eserlerinde görülen güçlü betimlemeler ne kadar keskin bir gözlemci olduğunu gösterecektir.

1892 yılında Tiflis’te, Kafkasya Gazetesi’nde çalışmaya başladı. Yoksullukla ve acıyla dolu bir hayat sürdüğü için Rusça’da acı anlamına gelen Gorki takma adını kullanmaya başladı. 1895’te St. Petersburg’da yayınlanan bir dergide çıkan Çelkaş adlı öyküsü ile ünlendi. Ardından Yirmi Altı Erkek ve Bir Kız öyküsü yayınlandı.

Ünü hızla yayıldı. Bu öyküler kadar başarılı olmayan bir dizi roman ve öykü daha yazdı. Gorki’nin 1898 yılında yayınlanan ilk kitabı Hikâye Denemeleri çok beğenilir ve yazarlık kariyerinin başlangıcı sayılır. İlk romanı Foma 1899’da basıldı. Bu dönemde sağlam bir olay örgüsü kuramaması ve yaşamın anlamı üzerine uzun felsefik tartışmalara girmesi romanlarının başarısını düşürür. 1906’da yazdığı ve Rus Devrimi’ne adadığı Ana en başarılı romanıdır. 1899-1906 arasında St. Petersburg’da yaşar. Gorki, Çar rejimine açıkça karşı çıkmış ve bu yüzden birçok kez tutuklanmıştır. Çarlık tarafından kontrol ve baskılara maruz kalmıştır. 1901’de “Fırtına Habercisi”nin Türküsü isimli kısa şiiri yüzünden tutuklandı. Kısa sürede serbest kaldı, Kırım’a gitti.

Gorki birçok devrimci ile tanıştı. Lenin’le tanıştığı 1902 yılından itibaren aralarında yakın bir arkadaşlık oluşmuştur.1902 yılında Rusya Edebiyat Akedemisi’ne seçilir. Ancak Çar II. Nikolas buna izin vermez. Anton Çehov ve Vladimir Korolenko bu tavrı protesto eder ve Akademiden ayrılır.Başarısız olan 1905 Rus Devrimi sırasında Peter ve Paul Kalesi’nde kısa bir süre daha hapis kalır. Gorki Güneşin Çocukları adlı oyununu yazar.

Ölümü

Oğlunun Mayıs 1935’teki ani ölümünü takiben Gorki de, 1936 yılında Haziran ayında öldü. Her ikisinin de ölümü şüphe altındadır. Zehirlendikleri iddia edilmiş, ama bu iddia hiçbir zaman ispatlanamamıştır. Gorki’nin cenaze töreninde tabutu taşıyanlar arasında Stalin ve Molotov da yer alacaklardır.1938’de Buharin’in mahkemesinde Gorki’nin, Yagoda’nın NKVD ajanları tarafından öldürüldüğü itiraf edilmiştir.

Eserleri

Foma (1899, 1983)
Ana (1906, 1979)
Halk Düşmanı (1907, Türkçe’ye “Yararsız Bir Adam” adıyla (1979)
Matvey Kojemyakin (1910, 1984)
Klim Samgin’in Hayatı (1936, 1975)
Artamonovlar (1977)
Küçük Burjuvalar (1901, 1967)
Arkadaş
Fırtınanın Habercisi
Çocukluğum
Üçler , (1900)
Soytarı
Ekmek İşçileri
İki Kafadar ve filer
Düşkünler
Ekmeğimi Kazanırken
Benim Üniversitelerim
İnsanlarımız
Danko’nun Yüreği

Bunları da Sevebilirsiniz

  • Uğur Mumcu28/02/2019 Uğur Mumcu Türk gazeteci, araştırmacı ve yazardır. 24 Ocak 1993’te Ankara’da Karlı Sokak’taki evinin önünde, arabasına konulan bombanın patlaması […]
  • Adnan Veli Kanık30/10/2018 Adnan Veli Kanık Yazar. Adnan Veli Kanık, 9 Aralık 1916 yılında İstanbul’un Beykoz ilçesinde Fatma Nigar Hanım ve Mehmet Veli Kanık’ın oğlu olarak dünyaya […]
  • Turgut Özakman29/09/2018 Turgut Özakman 1930 Ankara'da dünyaya geldi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden (1952) mezun oldu. Bir süre avukatlık yaptı. Almanya'da Köln'de bir […]
  • Fakir Baykurt24/08/2018 Fakir Baykurt Asıl adı Tahir'dir. 15 Haziran 1929 yılında Akçaköy/Yeşilova-Burdur’da doğdu. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber şu sözleri […]
  • Necati Cumalı29/08/2018 Necati Cumalı Necati Cumalı 1921 yılında, bugün Yunanistan sınırları içinde bulunan Florina’da doğmuştur. İzmir Atatürk Lisesi’nden mezun olduktan sonra […]
  • Yaşar Kemal11/08/2018 Yaşar Kemal ÇOCUKLUĞU Yaşar Kemal, Nigâr Hanım ile çiftçi Sadık Efendi'nin oğlu olarak aslen Van-Erciş yolu üzerinde ve Van Gölü'ne yakın Muradiye […]
  • Muzaffer İzgü28/08/2018 Muzaffer İzgü Muzaffer İzgü, 29 Ekim 1933 tarihinde Adana'da dünyaya geldi. Yoksul bir çocukluk geçiren İzgü, eğitim hayatı esnasında bulaşıkçılık, […]
  • Memet Fuat (Bengü)01/12/2018 Memet Fuat (Bengü) Yazar. 1926'da İstanbul'da doğdu. Haydarpaşa Lisesi'ni, İstanbul Edebiyat Fakültesi'nin İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünü bitirdi. […]
  • Yılmaz Güney26/08/2018 Yılmaz Güney Oyuncu, yönetmen, yazar ve senarist olan Yılmaz Güney 1 Nisan 1937 yılında Şanlıurfa'da doğdu. 9 Eylül 1984 yılında Paris / Fransa'da […]
  • Halit Ziya Uşaklıgil19/08/2018 Halit Ziya Uşaklıgil Halid Ziya Uşaklıgil (1866 – 27 Mart 1945), Servet-i Fünun ve Cumhuriyet dönemi Türk romancı ve yazar. İstanbul'un Eyüp semtinde doğdu. […]
  • Dean Koontz Kimdir24/02/2019 Dean Koontz Kimdir Dean Koontz 9 Temmuz 1945'te Everett, PA'da doğdu ve 1966'da Shippensburg Üniversitesi'nden İngilizce derecesi ile mezun oldu. Koontz, […]
  • Mehmed Niyazi Özdemir21/09/2018 Mehmed Niyazi Özdemir Mehmed Niyazi Özdemir 8 Nisan 1942 senesinde Akyazı / Adapazarı'nda dünyaya geldi. 1953 yılında Akyazı İlkokulu , 1957 yılında Akyazı […]
  • Fevzi Çakmak14/07/2018 Fevzi Çakmak Fevzi Çakmak Hayatı Mareşal Fevzi Çakmak, 12 Ocak 1876’da İstanbul’da; Topçu Albayı Ali Sırrı ile Hesna Hanım’ın oğlu olarak dünyaya […]
  • Sait Faik Abasıyanık10/08/2018 Sait Faik Abasıyanık Gerçek adı Mehmet Sait‘tir. Sait Faik Abasıyanık, 18 Kasım 1906 tarihinde Adapazarı'nda doğdu. Babası Mehmet Faik Bey, kereste tüccarıydı. […]
  • Kerime Nadir (Azrak)02/11/2018 Kerime Nadir (Azrak) Yazar. 5 şubat 1917 tarihinde İstanbul’da doğmuştur. Babasının adı Nadir Azrak’dır. İlköğrenimini Halil İnas İlkokulu'nda yaptıktan sonra, […]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir