Soğan Özellikleri ve Faydaları

Beğendi iseniz lütfen paylaşın
  • 9
    Shares

Soğan Özellikleri ve Faydaları 

Güney veya Batı Asya kökenli olduğu düşünülen soğan, iki ya da daha çok yıllık otsu bir bitkidir. Avrupa, Asya, Mısır, Çin, Türkiye başta olmak üzere günümüzde bütün dünyada yetiştirilmektedir. Zambakgiller ailesindendir.

Birtakım bitkilerin özellikle Zambakgillerden çiğdem, lale, sarımsak, soğan gibi bitkilerin toprak altında kalan yuvarlak kısmına da soğan denir. Tıbbi amaçlar dışında lezzet vermesi için yemeklerin çoğuna katılan soğan, 50-100 cm boyundadır. Haziran- Ağustos aylarında çiçekleri beyaz veya pembe renkte açar. Taze veya kuru soğan, pek çok ülke mutfağının ana elemanıdır.

Soğan Önemli Bir Bitkidir. Faydaları ve Tıbbi olarak kullanılması
Tıp uzmanları bu bitkide birçok özellikler olduğunu söylemektedir.
Soğanda A, B1, B2, C vitaminleri, ayrıca potasyum, fosfat, fosforik asit, demir, iyot silisyum ve kükürt bulunur. Dr. J. Valnet’e göre soğanda 50 çeşit tedavi edici nitelik mevcuttur.

Bağırsak hareketlerini arttırarak müshil etkisi yapar. İştah Açar, hazmı kolaylaştırır. Kan şekerini düşürür, idrar söktürür. Kan basıncını azaltır. Bağırsak gazlarını giderir. Mikrop öldürücü etkisinden faydalanmak için çıbanların olgunlaştırılmasında ve yaraların mikrop kapmasını önlemekte kullanılır.

Sinirli ve histerik kişilerin bayılması durumunda, onlara soğan koklatılırsa, soğanın keskin kokusu sebebiyle kendilerine gelirler.
Soğan midedeki asidi çoğalttığından, midesinde aşırı asit olanlar soğan yemekten kaçınmalıdır.

Soğan, yolculuk sırasındaki su değişikliğine karşı faydalıdır. Zehirli maddelerin kokusunu giderir. Mideyi kuvvetlendirir, cinsel istek ve arzuyu tahrik eder. Meniyi arttırır, cildi güzelleştirir, balgamı keser ve mideyi temizler.

Soğan tohumu ciltteki alaca hastalığını giderir.
Saçkıran hastalığı olan yerin etrafı soğan tohumu tozu ile iyice ovuşturulursa, gerçekten faydalı olur.
Soğan tohumu tozu, tuz ile karıştırılıp siğiller üzerine sürülürse, siğilleri giderir.
Müshil ilacı içen kimse, soğan kokladığı zaman, kusmayı ve midedeki bulantıyı önler ve ilacın kokusunu, giderir.
Soğan suyu buruna çekildiği zaman burun mecrasını temizler.
Ağır işitme, kulak çınlaması, kulak iltihabı ve kulakta meydana gelen su toplanmasına karşı soğan suyu damlatılır.
Soğan tohumu tozu ile bal karıştırılarak macun yapılır ve gözde meydana gelen beyazperde hastalığı için sürme gibi göze çekilir.
Pişirilmiş soğanın gıda değeri daha yüksektir. Sarılık, öksürük, nefes darlığı hastalıkları için pişirilmiş soğan gayet faydalıdır, idrarı arttırır, tabiatı yumuşatır.
Kuduz olmayan köpeğin ısırdığı yere soğan suyu, tuz ve sedef otu ile macun yapılıp sürülürse, gayet faydalıdır.
Soğan; devamlı yenildiği zaman, basur memelerinin ağzını açar.
Soğan, et ile beraber yenirse, etin yağının tesirini giderir. Çiğ soğan yemek, yarım baş ağrısı yapar. Başa ağırlık verir, şişkinlik ve gaz yapar. Gözü karartır. Çok yenilmesi unutkanlık meydana getirir ağız kokusunu değiştirir, kötü kokusu rahatsız eder.
Soğanın suyu, mide ve bağırsak düzenleyicidir. İdrar ve balgam söktürür.
Ses kısıklığını giderir.
Nefes borusu iltihaplarına iyi gelir.
Kansızlığı giderir.

Soğanın Çeşitleri
Beyaz tatlı soğan, arpacık soğan, tatlı mor kımızı soğan gibi çeşitleri türleri vardır.

Tatlı, mor kırmızı soğanın şekli basık yuvarlaktır. Kabuğu isminden de anlaşıldığı üzere mor kırmızıdır. Etli kısmı açık mordur ve lezzetlidir. Balık ve salatalarda çiğ olarak kullanılır. Et dokusu gevşek olduğundan dayanıksızdır.

Taze Yeşil Soğan: Soğan hem kuru, hem taze olarak kullanılır. Taze soğanın köke yakın beyaz kısımlarının tadı oldukça hoştur. Yeşil yaprakları yumuşak ve tıpkı beyaz kısmı gibi rahatlıkla yenilebilir. Soyulurken ve doğranırken taze yeşil soğanın göz yaşartıcı etkisi yoktur. Taze soğanın, köke yakın olanı tazedir. Tazeliğini koruması için buzdolabının sebzeliğinde saklamalıdır.

Soğanın Mutfakta Kullanımı
Soğanın tüketim alanı son derece geniştir.
Mutfakta, şekerli ürünler hariç, her çeşit gıdaya katılır. Salata ve soslarda çiğ, yemeklerde daha çok pişmiş olarak kullanılır.
Her türlü sebzeye, dolmaya, balık ve et yemeklerine, omletlere katılır.

Soğanın Kavrulması
Bileşiminde kükürtlü, uçucu ve acı bir yağ bulunduğundan soğan doğranırken gözler yaşarır.
Soğanların kabuklarını soymadan önce üzerlerine bir fincan sirke serpilirse soyulurken gözler yaşarmaz. Soğan soyulan bıçağı arada bir suya batırmanın da faydası olur, kabuklar daha rahat soyulur. Gözyaşartıcı etki, yeni kesilmiş soğanda görülür ve bir süre sonra kaybolur. kalıcı olan soğan kokusu ve lezzeti, en son oluşan bileşiklerden kaynaklanır. Soğan, kısık ateşte, yavaş yavaş, uzun sürede hafif kavrulmalıdır. Bu şekilde kavurmada soğanın içerdiği eterik yağların ve şekerin tadı yağa geçer, tüm yemeğe farklı bir lezzet verir. Soğan yağda kavrulmadan yemeğe katılırsa bu tat olmaz.
Soğanı kuvvetli ateşte rengi koyu kahverengi veya siyahlaşacak şekilde kavurmamalıdır.

Soğanın Saklanması
Güneş yanığı izleri bulunmayan, kuru, kağıtsı, kabuğu hışırtı çıkaran, sapı bulunmayan soğan satın almalıdır. Sapını bulunması için boşaldığını gösterir. Yumuşamış, filizlenmiş, çürümüş soğan almamalıdır.
Soğan güneş gören yerde tutulursa zamanla filizlenmeye başlar. Soğan satın alındığında tek tek alüminyum folyoya sarılıp buzdolabının sebzeliğine konursa muhafaza edilmiş olur. Kese kağıdına sarılarak da, buzdolabının sebze gözünde saklanabilir.
Soğan için en iyi koruma ortamı, kuru, serin, hava akımı olan yerdir.
Kuru soğanlar, soğutmasız, basit depolarda 4-6 ay, 0 derecede %70-75 nemde 6-8 ay saklanabilir.

Soğan Kokusunun Giderilmesi
Ağızda oluşan soğan, sarımsak kokusunu gidermek için bir iki dal maydanoz veya kahve tanesi çiğnenir. Soğan ve sarımsak doğradıktan sonra ellere sinen koku limon ovalayarak giderilebilir. Ovalamada Hindistan cevizi kullanılırsa soğan-sarımsak kokusu daha da çabuk çıkar.

Bıçaklardaki soğan – sarımsak kokusu ise sofra tuzuyla iyice ovduktan sonra yıkamak suretiyle giderilir.

Bunları da Sevebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir