Soğan

Beğendi iseniz lütfen paylaşın
  • 10
    Shares

Güney veya Batı Asya kökenli olduğu düşünülen soğan, iki ya da daha çok yıllık otsu bir bitkidir. Avrupa, Asya, Mısır, Çin, Türkiye başta olmak üzere günümüzde bütün dünyada yetiştirilmektedir. Zambakgiller ailesindendir.

Birtakım bitkilerin özellikle Zambakgillerden çiğdem, lale, sarımsak, soğan gibi bitkilerin toprak altında kalan yuvarlak kısmına da soğan denir. Tıbbi amaçlar dışında lezzet vermesi için yemeklerin çoğuna katılan soğan, 50-100 cm boyundadır. Haziran- Ağustos aylarında çiçekleri beyaz veya pembe renkte açar. Taze veya kuru soğan, pek çok ülke mutfağının ana elemanıdır.

Soğan Önemli Bir Bitkidir. Faydaları ve Tıbbi olarak kullanılması
Tıp uzmanları bu bitkide birçok özellikler olduğunu söylemektedir.
Soğanda A, B1, B2, C vitaminleri, ayrıca potasyum, fosfat, fosforik asit, demir, iyot silisyum ve kükürt bulunur. Dr. J. Valnet’e göre soğanda 50 çeşit tedavi edici nitelik mevcuttur.

Bağırsak hareketlerini arttırarak müshil etkisi yapar. İştah Açar, hazmı kolaylaştırır. Kan şekerini düşürür, idrar söktürür. Kan basıncını azaltır. Bağırsak gazlarını giderir. Mikrop öldürücü etkisinden faydalanmak için çıbanların olgunlaştırılmasında ve yaraların mikrop kapmasını önlemekte kullanılır.

Sinirli ve histerik kişilerin bayılması durumunda, onlara soğan koklatılırsa, soğanın keskin kokusu sebebiyle kendilerine gelirler.
Soğan midedeki asidi çoğalttığından, midesinde aşırı asit olanlar soğan yemekten kaçınmalıdır.

Soğan, yolculuk sırasındaki su değişikliğine karşı faydalıdır. Zehirli maddelerin kokusunu giderir. Mideyi kuvvetlendirir, cinsel istek ve arzuyu tahrik eder. Meniyi arttırır, cildi güzelleştirir, balgamı keser ve mideyi temizler.

Soğan tohumu ciltteki alaca hastalığını giderir.
Saçkıran hastalığı olan yerin etrafı soğan tohumu tozu ile iyice ovuşturulursa, gerçekten faydalı olur.
Soğan tohumu tozu, tuz ile karıştırılıp siğiller üzerine sürülürse, siğilleri giderir.
Müshil ilacı içen kimse, soğan kokladığı zaman, kusmayı ve midedeki bulantıyı önler ve ilacın kokusunu, giderir.
Soğan suyu buruna çekildiği zaman burun mecrasını temizler.
Ağır işitme, kulak çınlaması, kulak iltihabı ve kulakta meydana gelen su toplanmasına karşı soğan suyu damlatılır.
Soğan tohumu tozu ile bal karıştırılarak macun yapılır ve gözde meydana gelen beyazperde hastalığı için sürme gibi göze çekilir.
Pişirilmiş soğanın gıda değeri daha yüksektir. Sarılık, öksürük, nefes darlığı hastalıkları için pişirilmiş soğan gayet faydalıdır, idrarı arttırır, tabiatı yumuşatır.
Kuduz olmayan köpeğin ısırdığı yere soğan suyu, tuz ve sedef otu ile macun yapılıp sürülürse, gayet faydalıdır.
Soğan; devamlı yenildiği zaman, basur memelerinin ağzını açar.
Soğan, et ile beraber yenirse, etin yağının tesirini giderir. Çiğ soğan yemek, yarım baş ağrısı yapar. Başa ağırlık verir, şişkinlik ve gaz yapar. Gözü karartır. Çok yenilmesi unutkanlık meydana getirir ağız kokusunu değiştirir, kötü kokusu rahatsız eder.
Soğanın suyu, mide ve bağırsak düzenleyicidir. İdrar ve balgam söktürür.
Ses kısıklığını giderir.
Nefes borusu iltihaplarına iyi gelir.
Kansızlığı giderir.

Soğanın Çeşitleri
Beyaz tatlı soğan, arpacık soğan, tatlı mor kımızı soğan gibi çeşitleri türleri vardır.

Tatlı, mor kırmızı soğanın şekli basık yuvarlaktır. Kabuğu isminden de anlaşıldığı üzere mor kırmızıdır. Etli kısmı açık mordur ve lezzetlidir. Balık ve salatalarda çiğ olarak kullanılır. Et dokusu gevşek olduğundan dayanıksızdır.

Taze Yeşil Soğan: Soğan hem kuru, hem taze olarak kullanılır. Taze soğanın köke yakın beyaz kısımlarının tadı oldukça hoştur. Yeşil yaprakları yumuşak ve tıpkı beyaz kısmı gibi rahatlıkla yenilebilir. Soyulurken ve doğranırken taze yeşil soğanın göz yaşartıcı etkisi yoktur. Taze soğanın, köke yakın olanı tazedir. Tazeliğini koruması için buzdolabının sebzeliğinde saklamalıdır.

Soğanın Mutfakta Kullanımı
Soğanın tüketim alanı son derece geniştir.
Mutfakta, şekerli ürünler hariç, her çeşit gıdaya katılır. Salata ve soslarda çiğ, yemeklerde daha çok pişmiş olarak kullanılır.
Her türlü sebzeye, dolmaya, balık ve et yemeklerine, omletlere katılır.

Soğanın Kavrulması
Bileşiminde kükürtlü, uçucu ve acı bir yağ bulunduğundan soğan doğranırken gözler yaşarır.
Soğanların kabuklarını soymadan önce üzerlerine bir fincan sirke serpilirse soyulurken gözler yaşarmaz. Soğan soyulan bıçağı arada bir suya batırmanın da faydası olur, kabuklar daha rahat soyulur. Gözyaşartıcı etki, yeni kesilmiş soğanda görülür ve bir süre sonra kaybolur. kalıcı olan soğan kokusu ve lezzeti, en son oluşan bileşiklerden kaynaklanır. Soğan, kısık ateşte, yavaş yavaş, uzun sürede hafif kavrulmalıdır. Bu şekilde kavurmada soğanın içerdiği eterik yağların ve şekerin tadı yağa geçer, tüm yemeğe farklı bir lezzet verir. Soğan yağda kavrulmadan yemeğe katılırsa bu tat olmaz.
Soğanı kuvvetli ateşte rengi koyu kahverengi veya siyahlaşacak şekilde kavurmamalıdır.

Soğanın Saklanması
Güneş yanığı izleri bulunmayan, kuru, kağıtsı, kabuğu hışırtı çıkaran, sapı bulunmayan soğan satın almalıdır. Sapını bulunması için boşaldığını gösterir. Yumuşamış, filizlenmiş, çürümüş soğan almamalıdır.
Soğan güneş gören yerde tutulursa zamanla filizlenmeye başlar. Soğan satın alındığında tek tek alüminyum folyoya sarılıp buzdolabının sebzeliğine konursa muhafaza edilmiş olur. Kese kağıdına sarılarak da, buzdolabının sebze gözünde saklanabilir.
Soğan için en iyi koruma ortamı, kuru, serin, hava akımı olan yerdir.
Kuru soğanlar, soğutmasız, basit depolarda 4-6 ay, 0 derecede %70-75 nemde 6-8 ay saklanabilir.

Soğan Kokusunun Giderilmesi
Ağızda oluşan soğan, sarımsak kokusunu gidermek için bir iki dal maydanoz veya kahve tanesi çiğnenir. Soğan ve sarımsak doğradıktan sonra ellere sinen koku limon ovalayarak giderilebilir. Ovalamada Hindistan cevizi kullanılırsa soğan-sarımsak kokusu daha da çabuk çıkar.

Bıçaklardaki soğan – sarımsak kokusu ise sofra tuzuyla iyice ovduktan sonra yıkamak suretiyle giderilir.

Bunları da Sevebilirsiniz

  • Tuz08/11/2018 Tuz "Hayvansal veya inorganik kökenli maddeler -misk, amber, tuz gibi- baharat değildir." denmişse de çeşniyi arttırarak, yemeklerde damak […]
  • Anadolu’da Tuzun da Bir Sözü Var…28/09/2018 Anadolu’da Tuzun da Bir Sözü Var… İnsanoğlunun ekmek gibi, su gibi vazgeçemeyeceği günlük ihtiyaçlarından biri de tuzdur. Anadolu'da "Tuzsuz aş, ağrısız baş olmaz, " […]
  • Nane27/09/2018 Nane Aromatik özelliğinden dolayı, antik çağdan beri kullanılagelmiştir. Avrupa, Asya ve Avustralya'da ılıman iklimlerde yetişmektedir. […]
  • Limon17/09/2018 Limon Anavatanı Hindistan ve Çin olarak kabul edilen limon, dünyanın her tarafında, yurdumuzda, Ege ve Akdeniz bölgesinde bol miktarda […]
  • Maydanoz27/09/2018 Maydanoz Maydanozun ana yurdu Akdeniz bölgesidir. Eski yunanlılar ve romalılardan beri yemeklerde kullanılmaktadır. Türk, Hint ve Meksika […]
  • Kekik15/09/2018 Kekik Avrupa, Akdeniz bölgeleri, yurdumuzda Anadolu, kekiğin yetiştiği yerlerdir. kekiğin yüzden fazla türü bilinmektedir. Ortalama 50 cm. […]
  • Kakao (Hint Bademi, Theobroma Cacao)02/11/2018 Kakao (Hint Bademi, Theobroma Cacao) ÖZELLİKLER 10 - 15 metre boyunda, geniş yapraklı, küçük bir toptan kavunu şeklinde meyveleri ve bu meyvelerin içinde kakao tohumları […]
  • Çemen Otu (Buyotu)24/08/2018 Çemen Otu (Buyotu) Çemen otunun diğer ismi buyotu, Poyotu dur. Akdeniz bölgesinde, Lübnan'da, Mısır'da, Arjantin'de yetişir. Ülkemizde ise Orta ve Güney […]
  • Dere Otu (Turakotu, Durakotu, Tereotu)04/09/2018 Dere Otu (Turakotu, Durakotu, Tereotu) Yapraklarının güzel kokusundan dolayı maydanoz gibidir. Orta ve Güney Avrupa'da, Türkiye'de ise en çok Marmara ve Ege bölgesinde […]
  • Ginseng Nedir Özellikleri Faydaları02/06/2018 Ginseng Nedir Özellikleri Faydaları Ginseng Nedir Özellikleri Faydaları ÖZELLİKLERİ - Ginseng, Oldukça zor üretilen bu değerli bitki özellikle Doğu Asya, Kuzey Kore ve […]
  • Anason – Pimpenella Anisum L. –19/08/2018 Anason – Pimpenella Anisum L. – Eski çağlardan bu yana ilaç olarak kullanılagelmiştir. Anavatanı Mısır ve Akdeniz Bölgesi'nin doğusudur. Türkiye'de Ege Bölgesinde, […]
  • Kudret Narı25/12/2018 Kudret Narı Latince Adı: Momordica Charantia Bitki: Tırmanıcı, 1-2 metre yüksekliğinde, Temmuz-Ağustos aylarında sarı çiçekler açan, 10-20 cm […]
  • Çörek Otu (Çöre Otu, Siyah Susam, Şevkerak)25/08/2018 Çörek Otu (Çöre Otu, Siyah Susam, Şevkerak) Çörek otu Orta Avrupa'da ve ülkemizde Trakya ve Ege bölgelerinde yetiştirilir. 30 cm. yüksekliğinde otsu bir bitkidir. Yaz aylarında mavi, […]
  • Ada Çayı – Salvia Officinalis L, (Deve dili, Kutsal bitki, Acı Elma Otu)17/08/2018 Ada Çayı – Salvia Officinalis L, (Deve dili, Kutsal bitki, Acı Elma Otu) Kokulu bitkilerin en keskinidir. Orta avrupa'da, Akdeniz bölgesinde, Balkanlarda, ülkemizde Güney Anadolu'da yetiştirilmektedir. Tanen, […]
  • Eğrelti Otu Nedir Özellikleri Faydaları Nelerdir05/06/2018 Eğrelti Otu Nedir Özellikleri Faydaları Nelerdir Eğrelti Otu Nedir Özellikleri Faydaları Nelerdir ÖZELLİKLERİ - Kumlu yerlerde bulunan bu bitkinin boyu yaklaşık 120 cm'dir. - […]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir