Orhan Veli Kanık

Beğendi iseniz lütfen paylaşın
  • 6
    Shares

Şair. 1914’te İstanbul’da doğdu. Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası şeflerinden Mehmet Veli Kanık’ın oğludur. İlk ve ortaöğrenimini Galatasaray ve Ankara Gazi Liselerinde yaptı. Bir süre, İstanbul Edebiyat Fakültesi’nin felsefe bölümünde okudu. Ankara PTT Genel Müdürlüğü’nde (1936 – 1942), Milli Eğitim Bakanlığı Tercüme Bürosu’nda (1945 – 1947) çalıştı. Kendi isteği ile memurluktan ayrılarak 28 sayı süren Yaprak dergisini (1949 – 1950) çıkardı. 14 Kasım 1950’de İstanbul’da öldü. Rumelihisarı Mezarlığı’na gömüldü.

1940 sonrası şiirimizde başlayan ve adına “Garip Akımı” ya da “Birinci Yeni” denilen akımın öncüsü olan Orhan Veli, şiir yazmaya 1936’da Varlık dergisinde başladı. “Mehmet Ali Sel” takma adını kullandığı bu ilk şiirlerinde, çocukluk anıları, yalnızlık, aşk ve özlem gibi ilkgençlik dönemine özgü bireysel konuları işledi. 1941’de iki arkadaşıyla (Melih Cevdet Anday, Oktay Rifat), “Garip” adında ortak bir şiir kitabı yayınladı. Kitaba yazdığı önsözde, gerçek şiire ulaşabilmek için, ölçü ve uyak gibi bağlardan, biçim özentilerinden, kalıplaşmış söz sanatlarından kurtulmak gerektiğini belirterek yeni şiir anlayışını açıkladı. Eski şiir geleneğine bağlı olanlar, bu düşüncelere karşı çıktılar. Dönemin ünlü eleştirmeni Nurullah Ataç, bu üç arkadaştaki şairlik yeteneğini sezip yeni akımı destekledi. Olumlu ya da olumsuz, değişik tepkiler, yıllarca sürdü. Sonunda Garip akımı yerleşti. Pek çok şairimizi etkileyen güçlü bir akım oldu.

[the_ad id=”6546″]

Orhan Veli, getirdiği biçimsel yeniliklerle, şiirimize geniş bir özgürlük kazandırmıştır. Geleneksel şiirin dar kapıları içinde sıkışmış olan şiir, onun getirdiği özgürlükle, yaşamın her kesimine inebilme olanağına kavuşmuştur. Şiirimizde konun yaygınlaşması; hem her konunun şiire girmesi, küçük insanın dünyasını, kimi zaman nükteli, kimi zaman da yergiye dönüşen alaylı anlatımıyla yansıtan şiirleri, kendinden sonra başlayan toplumsal gerçekçiliğimize de kaynaklı etmiştir. Özetlersek, Orhan Veli, toplumsal bir yaklaşımla, şiirimize biçim ve öz bakımından yenilik getirmiş bir şairdir.

Kitapları
Şiir:
Garip (1941)
Vazgeçemediğim (1945),
Destan Gibi (1946)
Yenisi (1947)
Karşı (1949)
Hepsi, “Tüm şiirleri” adlı kitapta toplandı (1986)

Düzyazı (eleştiri, öykü):
Nesir Yazıları (1953) ikinci basımı: Denize Doğru (1970)
Edebiyat Dünyamız (inceleme, hazırlayan: Asım Bezirci, 1975)

Bunların dışında çok sayıda çevirileri vardır.

[the_ad id=”5196″]

Bunları da Sevebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir