Ruhsati

Beğendi iseniz lütfen paylaşın
  • 11
    Shares

Sıvas ilinin Kangal ilçesinin Deliktaş bucağında doğmuştur. Doğum yılı yakın zamanlara kadar tartışmalı olmakla beraber, bir şiirinde:
Elli birde zuhur edip
Doğup cihana geldim ben
Altmışında aşık oldum
Dalıp ummana geldim ben
diyen Ruhsati’nin 1251’de (1835) doğduğu anlaşılmaktadır. Ruhsati hakkında en etraflı araştırma yapan Doğan Kaya da Ruhsati’nin yaşadığı devri 1835 – 1911 yılları olarak vermek suretiyle (Sivas’ta Aşıklık Geleneği ve Aşık Ruhsati, s.107 -109) bu duruma açıklık getirmeye çalışmıştır.

Ruhsati bir köy şairidir. Ömrünün bir kısmını gurbette geçirip tekrar Deliktaş’a döndüğü için Deliktaşlı Ruhsati olarak da adlandırılmıştır. Şairin “Ben bilirim Şeyh Mehmet’tir Pederim / Ruhsatiye eş ben oldum ağlarım” mısralarından hareketle babası Şeyh Mehmet, annesinin ise Safiye adını taşıdığını Eflatun Cem Güney söylemektedir. (Ruhsati/Hayatı ve Şiirleri, s.7) Şairin öz adının Mustafa olduğu “Mustafa’dır öz adım/ Mahlasım Ruhsat koydum” mısralarından anlaşılmaktadır. Ruhsati mahlasını almadan önce İcadi ve Cehdi mahlaslarını da kullandığı
“Bir zaman İcadi bir zaman Cehdi
Şimdi de Ruhsati Baba dediler”
mısralarından anlaşılmaktadır. Şair oni iki yaşında hem yetim hem öksüz kaldığını,


“On ikime kadem bastım başıma kıldım nazar
Peder meder gitti yetim yaşıma kaldım nazar
Firkat ile aktı gözüm yaşıma kıldım nazar
Mescide çekti gönlüm takvayı gösterdi bana”
dörtlüğünde bildirmekte (Arslan Kaya, Aşık Ruhsati, s. 108)

Ruhsati’nin yeterli bir tahsil görmediği kanaati yaygındır. Ancak şiirlerinden ve Uğru ile Kadı Hikayesi’ni nazma çekmesinden, özellikle ayet, hadis ve kelam-ı kibara yer vermesinden Arapça’ya yabancı olmadığı sanılmaktadır. Bir caminin inşası için söylediği “Tarihini tarz eyledim Hesab-ı ebced ile/ Biri gayın birisi şin ba ile tamam gibi” mısralarından onun ebced hesabını da bildiği anlaşılmaktadır.
“Eğer nikahtan sorarsan dördü bitirdim tamam
Eğer evlattan sorarsan yigirmi üçtür heman
Eğer devletten sorarsan bir himarım var inan
Arzumanım anın için kınaman yaştır benim. ” diyen Ruhsati’nin dört evlilik yaptığı ve bu evliliklerden 23 çocuğunun olduğu anlaşılmaktadır.

Kısa sayılmayacak bir ömür süren Ruhsati, bu ömrü süresince sıkıntı içinde yaşamış, başta hanımlarının ve çocuklarının ölümü olmak üzere büyük acılara katlanmıştır. On iki yaşında, yani daha çocuk sayılacak bir yaşta babasını ve annesini kaybetmiş, uzun süre Deliktaş ağalarından Ali Ağa’nın yanında hizmetkarlık yapmış ve daha sonra hayatın zor şartlarına yenik düşmemek için çeşitli işlerde çalışmak zorunda kalmıştır. Bu işler arasında çobanlık, amelelik, yarıcılık, duvarcılık, su bekçiliği bilinenlerdir.

Devlet ricalini konu alan bir şiirinden dolayı hapse atıldığı ve uzun süre Sivas Kapalı Cezaevi’nde yattığı
“Burası Hazret-i Yusuf makamı
Yatalım bir zaman ne olur olsun
Günde kase kase zehir verseler
Yutalım bir zaman ne olur olsun”
mısralarından anlaşılmaktadır.
Sıkıntılı bir ömür sonunda doğduğu köy olan Deliktaş’ta ölen Ruhsati’nin mezarı, kendisinden önce ölen Aşık Minhaci’nin mezarı yanındadır. Mezarı 1971-1974 yılları arasında Sivas’ta valilik yapan Celal Kayacan tarafından yaptırılmış, mezar taşına şu dörtlük yazılmıştır.
“Ruhsati Azrail gezer kastıma
Hakkım helal olsun eşim dostuma
Bir belli taş dikin başım üstüne
Bir gün devir döner belirsiz olur.”

Not: Şiirleri ve şiirlerinde örnekler zaman zaman şiirler bölümümüzden verilecektir.

Bunları da Sevebilirsiniz

  • Bülent Ecevit24/05/2018 Bülent Ecevit Mustafa Bülent Ecevit, 1925 doğumlu gazeteci, siyasetçi, şair, yazar. 5 kez Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı olma ünvanını taşıyan Ecevit, […]
  • Çıldır’lı Aşık Şenlik22/10/2018 Çıldır’lı Aşık Şenlik Âşık Şenlik, Osmanlı Devleti zamanında başkenti Ahıska olan Çıldır Eyaletinin en güçlü âşıklarından biridir. Şenlik'in ataları, Tiflis […]
  • Aşık Veysel Şatıroğlu20/08/2018 Aşık Veysel Şatıroğlu Aşık Veysel olarak bilinen asıl adı “Veysel Şatıroğlu” olan usta ozan, 25 Ekim 1894 yılında Sivas’ta dünyaya geldi. Annesi Gülizar hanım […]
  • Ahmet Haşim27/08/2018 Ahmet Haşim 1884’te Bağdat’ta doğan Ahmet Haşim Türk sembolistlerinin öncülerindendir. Çocukluğu, babasının memurluğu sebebiyle şehir şehir dolaşmakla […]
  • Peyami Safa21/07/2018 Peyami Safa 1899’da İstanbul’da doğan sanatçı, şair İsmail Safa’nın oğludur. Sabası Sivas’ta sürgünde yaşamını yitirdiğinden dolayı yoksullukla […]
  • Neşet Ertaş25/09/2018 Neşet Ertaş Neşet Ertaş 1938 yılında Kırşehir'de dünyaya geldi. Babası bağlama ustası Muharrem Ertaş, annesi Döne Ertaş'tır. Sekiz yaşına kadar […]
  • Bahattin Karakoç (Bahaettin)17/10/2018 Bahattin Karakoç (Bahaettin) Soyca şair bir ailenin ilk erkek çocuğu olan Bahattin Karakoç, Kahramanmaraş’ın Elbistan ilçesi doğumludur. Baba ve anne tarafları oldukça […]
  • Cinuçen Tanrıokur (Tanrıkorur)05/10/2018 Cinuçen Tanrıokur (Tanrıkorur) İstanbul'un Fatih ilçesinde doğdu. Kürdilihicazkâr makamından bestelediği sözleri Feyzi Halıcı'ya ait "Günaydınım" fantezi şarkısı ile […]
  • Gevheri Kimdir02/02/2019 Gevheri Kimdir Şair. 17. yüzyılın ikinci yarısı ile 18. yüzyılın başlarında büyük bir üne sahip olan şairin ne zaman, nerede doğduğu kesin olarak […]
  • Ayhan Işık06/07/2018 Ayhan Işık 5 Mayıs 1929da İzmir’in Konak semtinde doğan Ayhan Işık‘ın asıl Adı Ayhan IŞIYAN’dır. Altı çocuklu bir ailenin küçüğü olan Ayhan Işık altı […]
  • Ahmet Rasim01/09/2018 Ahmet Rasim 1864 yılında İstanbul’da dünyaya gelen Ahmet Rasim’in babasının ismi Kıbrıslı Bahaeddin Efendi annesinin ismi ise Nevbahar Hanım’dır. […]
  • Yaşar Reyhani12/07/2018 Yaşar Reyhani 1932 yılında Erzurum'un Hasankale ilçesinin Alvar köyünde doğdu. Asıl adı 'Yaşar Yılmaz'dır. İran'dan göçen babası önce Kars'a, daha sonra […]
  • Yavuz Ağıralioğlu25/12/2018 Yavuz Ağıralioğlu Siyasetçi. Yavuz Ağıralioğlu 1 Şubat 1972'de Trabzon Çaykara Eğridere köyünde doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini Yozgat Sorgun’da […]
  • Mevlana Celaleddin Rumi Kimdir09/01/2019 Mevlana Celaleddin Rumi Kimdir Şair. 30 Eylül 1207 yılınd Horasan'ın Belh kentinde doğdu. "Sultan-ül-Ulema" (Bilginler Sultanı) diye anılan Bahaeddin Veled'in oğludur. […]
  • Gazi Giray Han20/12/2018 Gazi Giray Han Şair. 1534'te Kırım'da doğan ve Osmanlı hükümdarları tarafından Kırım'ın yönetimine atanan 46 handan biridir. Osmanlı- İran savaşlarına […]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir