Mevlana Celaleddin Rumi Kimdir

Beğendi iseniz lütfen paylaşın
  • 5
    Shares

Şair. 30 Eylül 1207 yılınd Horasan’ın Belh kentinde doğdu. “Sultan-ül-Ulema” (Bilginler Sultanı) diye anılan Bahaeddin Veled’in oğludur. Babası, Moğol istilası korkusundan, ailesini ve müritlerini toplayarak Hicaz – Şam yoluyla Anadolu’ya geçti; Malatya, Erzincan, Larende’de (Karaman) bir süre kaldıktan sonra Konya’ya (1228) yerleşti. İki yıl sonra ölünce de, yerine oğlu Mevlana geçti. Mevlana, babasının halifelerinden Seyit Burhanettin’den tasavvuf dersleri aldı. Bilgisini arttırmak için Halep ve Şam’a gitti. Dönüşünde (1236), kendi de dersler vermeye, çevresindekileri aydınlatmaya başladı. Konya’ya gelen Tebrizli Şems ile dost oldu. Gerçek kişiliğini bu dostlukta buldu. Öğreticiliği bırakıp kendini tasavvufa verdi. Şairliği de bu yıllarda başladı. Şems’in birdenbire Konya’dan ayrılmasıyla çok sarsıldı. Ailesini bile bırakıp yalnızlığa çekildi. Oğlu Sultan Veled’i göndererek Şems’i getirttiyse de, Şems, yeniden kayboldu. Mevlana, daha çok sarsıldı. Onu bulmak için iki kez Şam’a gitti. Bulamayıp Konya’ya döndü. Son yıllarını dostundan ayrılmanın acısı içinde yazarak geçirdi. 17 Aralık 1273’te öldü; babasının yanına gömüldü. Selçuklu vezirlerinden Alameddin-i Kayseri’in girişimiyle adına bir türbe yapıldı.

Mevlana, 13. yüzyılın olduğu kadar, sonraki çağların da en büyük tasavvuf şairlerindendir. Birkaç şiiri dışında, bütün yapıtlarını Farsça ile yazmıştır. En büyük yapıtı “Mesnevi” diye bilinen “Mesnev-i Manevi”dir. Yazılması yıllar boyu süren Mesnevi, 25700 beyitten oluşur; Doğu-İslam kültürünün özü sayılır. Tasavvufa ilişkin öğretiler, ilgi çekici hikayelerle anlatılır. Tekke ve divan şiirimizi yüzyıllarca besleyen önemli bir kaynak olmuştur.

Mevlana; şiir, sanat, raks ve müzik yoluyla İslam dinine yeni bir yorum getirmiş; bu yorum, daha sonra “mevlevilik” tarikatının doğmasına yol açmıştır. Batı Anadolu, İstanbul ve Rumeli yörelerinde büyük bir yaygınlık kazanan mevlevilik, divan şiirimiz üzerinde de izler bırakmıştır.

Mevlana’ya göre asıl konu “insan”dır. Din, felsefe, ahlak, edebiyat vb. gibi araçların tümü, insanı daha mutlu etmek içindir. Doğruya ulaşmanın yolu, mutlu insanı yaratmak, başka bir deyişle, insandaki “hayvan”ı yenmek; üstün insan olmaktır. Üstün insana ve doğruya giden yol da, ona göre “sevgi”den geçer. Edep, vefa, sabır, hoşgörü vb. gibi ahlak kavramları, insanı doğruya ya da gerçeğe götürecek olan “sevgi”nin temel öğeleridir.

“Mevlana, yüzyıllardır etkisini, canlılığını yitirmeden bir büyük şair ve düşünce adamı niteliğini korumaktadır. Kişi, inanç ve düşünce özgürlüğüne olağanüstü bir değer vermesi, bütün insanları (suçlu-suçsuz, mecusi-putperest, kara-sarı, efendi-köle) saygıya ve sevgiye çağırması onun en büyük özelliğidir.” (Gelişim Hachette)

Kitapları:

Mesnevi (Mesnevi-i Manevi): Tasavvuf öğretisini açıklar.

Divan-ı Kebir (Büyük Divan): Şiirlerini; bütün gazel ve rubailerini içine alan 40 bin beyitlik bir yapıttır.

Fihi Ma Fih: Düzyazı; söyleşilerinden oluşmuştur. Yaşamına ilişkin bilgiler vardır.

Mecalis-i Seba (Yedi Meclis): Camilerde verdiği derslerden oluşur.

Mektubat (Mektuplar): Dönemin ileri gelenlerine yazılan 147 mektubu içine alır.

Bunların tümü, Abdülbaki Gölpınarlı tarafından Türkçe’ye çevrilip basılmıştır.

 

Bunları da Sevebilirsiniz

  • Cahit Öztelli19/03/2019 Cahit Öztelli Yazar. 1910'da Erzincan'da doğdu. Trabzon Lisesi'nden (1936) sonra, Ankara Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin Türkoloji bölümünü (1939) […]
  • Karacaoğlan31/08/2018 Karacaoğlan Karacaoğlan’ın göçebe yaşamından dolayı nerede doğduğu yada nerede yaşadığı ile ilgili kesin kanıtlar yoktur. Tahminen 1606 yılında […]
  • Katip Çelebi15/12/2018 Katip Çelebi Yazar ve bilgin. 1609'da İstanbul'da doğdu. Asıl adı, Mustafa Hacı Halife, Hacı Kalfa adlarıyla da tanınır. Enderun'dan yetişme babası […]
  • Ziya Paşa31/12/2018 Ziya Paşa Şair ve yazar. 1825'te İstanbul'da doğdu. Bayezit Rüştiyesi'ni (ortaokul) bitirerek Sadaret Mektubi Kalemi'ne (Başbakanlık Yazı İşlerine) […]
  • Zati31/12/2018 Zati Şair. 1471'de Balıkesir'de doğdu. Çocukluğu ve öğrenimi bilinmiyor. Kendi kendini yetiştirdiği sanılıyor. İkinci Bayezit zamanında […]
  • Şahabettin Süleyman17/03/2019 Şahabettin Süleyman Yazar. 1885'te İstanbul'da doğdu. Çocukluğu, babasının memurluğu dolayısıyla İzmir'de geçti. İlk ve ortaöğrenimini orada yaptı. İstanbul'a […]
  • Sultan Veled24/12/2018 Sultan Veled Şair. Mevlana Celaleddin Rumi'nin oğludur. 1226'da Karaman'da doğdu. İlk öğrenimini babasından aldı. Konya'ya gelen bilginlerden […]
  • Cenap Şahabettin02/09/2018 Cenap Şahabettin Şâir, 1871 yılında Manastır’da doğdu. Binbaşı Sahabettin Bey’in oğlu­dur. Babasının Pilevne’de şehit düşmesi üzerine ailece İs­tanbul’a […]
  • Suat Taşer12/04/2019 Suat Taşer Tiyatro oyuncusu ve yönetmeni, şair ve yazar. Suat Taşer, 1919 yılında İstanbul'da doğdu. Ankara Erkek Lisesi'nin orta bölümünü, İstanbul […]
  • Bedri Rahmi Eyuboğlu Kimdir08/01/2019 Bedri Rahmi Eyuboğlu Kimdir Şair, yazar ve ressam. 1911 yılında Görele'de doğdu. Kaymakamlık, mutasarrıflık (valilik), milletvekilliği yapmış Mehmet Rahmi Bey'in […]
  • Mimar Sinan16/06/2018 Mimar Sinan (1490-1588) Kayseri’nin Ağırnas köyünde doğdu. Yavuz Sultan Selim zamanında devşirme olarak İstanbul’a getirildi. Zeki, genç ve dinamik […]
  • Ruhsati06/12/2018 Ruhsati Sıvas ilinin Kangal ilçesinin Deliktaş bucağında doğmuştur. Doğum yılı yakın zamanlara kadar tartışmalı olmakla beraber, bir […]
  • Ahmet Rasim01/09/2018 Ahmet Rasim 1864 yılında İstanbul’da dünyaya gelen Ahmet Rasim’in babasının ismi Kıbrıslı Bahaeddin Efendi annesinin ismi ise Nevbahar Hanım’dır. […]
  • Berin Taşan12/04/2019 Berin Taşan Şair. Berin Taşan, 1928'de Merzifon'da doğdu. Tam adı Nizamettin Berin Taşan'dır.  İlk ve ortaokulu Merzifon'da okudu. Samsun Lisesi'ni ve […]
  • Yunus Emre14/07/2018 Yunus Emre Yunus Emre, tasavvuf şiirinin en önemli temsilcisidir. Hayatı hakkında çok az şey bilinen Yunus Emrenin, on üçüncü yüzyılın ikinci çeyreği […]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir