Mizancı Mehmet Murat Bey

Beğendi iseniz lütfen paylaşın
  • 8
    Shares

Yazar. 1854’te Dağıstan’ın (Kafkasya) Huraki kasabasında doğdu. Çocukluk ve ilkgençlik yıllarına ilişkin bilgi yok. İstovropol Lisesi’ni bitirdi. O yıllarda Dağıstan’da karışıklıklar vardı. 19 yaşında İstanbul’a (1873) kaçtı. Midhat Paşa’nın aracılığı ile Matbuat Kalemi’nde memur oldu. Daha sonra Sadaret’te mühürdarlık, Darülfünun’da (Üniversite) tarih öğretmenliği ve müdürlük, Maarif Encümeni’nde üyelik yaptı. 1885’te “Mizan” adında haftalık bir dergi çıkarmaya başladı.  Özgürlükçü düşüncelerinden dolayı, kısa süre sonra dergisi kapandı. Kendisi de, önce Mısır’a sonra da Paris’e kaçtı. “Mizan”ı oralarda yayınlayarak istibdat’a karşı savaşımını sürdürdü. Paris’te İttihatçılara katıldı.

Abdülhamit, Celalettin Paşa’yı Paris’e göndererek Murat Bey’in İstanbul’a gelmesini sağladı. Şuray-ı Devlet (Danıştay) üyeliğine getirilince, İttihatçılarla arası açıldı. Meşrutiyet’ten sonra Mizan’ı yeniden çıkardı. Ne var ki, İttihatçılara karşı olması, 31 Mart Olayı’nda gericileri övmesi nedeniyle, eski ilgiyi görmedi. Dahası, 31 Mart Olayı’nın hazırlanmasıyla ilgili görülerek Divan-ı Harbe (Askeri Mahkemeye) verildi. Ömür boyu kürek cezasına çarptırıldı ve Rodos’a sürüldü. Çıkarılan bir genel aftan yararlanarak (1912) İstanbul’a döndü. 1917’de İstanbul’da öldü.

Mizancı Mehmet Murat Bey, Tanzimat dönemi yazarlarındandır. Çıkardığı dergiden dolayı “Mizancı” ve Mekteb-i Mülkiye’de (Siyasal Bilgiler Okulu’nda) öğretmenlik yaparken yazdığı tarih kitaplarından dolayı “tarihçi” unvanıyla anılan yazarın en önemli yapıtı “Turfanda mı, Yoksa Turfa mı?” adını taşıyan romanıdır. Romanda 1875-1880 yılları arasında, İstanbul’daki yönetim, bürokrasi, askerlik ve aile yaşamına ilişkin konular işlenir. Gözleme dayanan ve dönemin bir çeşit eliştirisi olan romanın dili yalın, anlatımı süssüzdür. Ulusal ve gerçekçi romancılığımızın ilk ürünlerinden biridir.

Mizancı Mehmet Murat Bey’in, romancılığı kadar önemli bir yanı da, edebiyatımıza getirdiği yeni eleştiri yöntemidir. Dergisi Mizan’da yayınladığı kitap tanıtma ve eleştirilerinde, ayrıntılı kaynaklara yönelerek tutarlı ve nesnel örnekler vermiştir.

Öteki Önemli Kitapları:

Tarih: Tarih-i Umumi (6 cilt, 1889), Tarih-i Ebulfaruk (7 cilt, 1909 -1914)

Anı: Enkaz-ı İstibdat İçinde Züğürdün Tesellisi (1911)

Oyun: Tencere Yuvarlandı Kapağını Buldu (1884)

Kaynakça (Bibliyografya) : Devr-i Hamidi Asarı (1876-1890 yılları arasında yayınlanmış kitaplar konusunda bilgi verir.)

 

 

Bunları da Sevebilirsiniz

  • Recaizade Mahmud Ekrem05/09/2018 Recaizade Mahmud Ekrem Recaizade Mahmud Ekrem'in "Araba Sevdası" isimli romanı, Türk edebiyatındaki ilk realist romandır. Recaizade Mahmud Ekrem 1 Mart 1847 […]
  • Ziya Paşa31/12/2018 Ziya Paşa Şair ve yazar. 1825'te İstanbul'da doğdu. Bayezit Rüştiyesi'ni (ortaokul) bitirerek Sadaret Mektubi Kalemi'ne (Başbakanlık Yazı İşlerine) […]
  • Ziya Osman Saba23/08/2018 Ziya Osman Saba 30 Mart 1910 tarihinde İstanbul'da dünyaya geldi. Babası Binbaşı Osman Bey, Paris askeri ateşesi idi. Sekiz yaşında iken annesini […]
  • Kaşgarlı Mahmud20/09/2018 Kaşgarlı Mahmud Kaşgarlı Mahmut İslamiyet'in kabulünden sonraki Türk milliyetçiliğinin ilk temsilcisidir. Türk dilinin, Türk milliyetçiliğinin en büyük […]
  • Sabiha Sertel30/08/2018 Sabiha Sertel Türk basınının önemli isimlerinden Zekeriya Sertel’in eşi olan Sabiha Sertel, 1895 yılında Selanik’te doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini […]
  • Abdülhak Hamit Tarhan16/09/2018 Abdülhak Hamit Tarhan 2 Ocak 1852’de İstanbul’da doğdu. Hekimbaşı Abdülhak Molla'nın torunu, tanınmış tarihçi ve Tahran Büyükelçisi Hayrullah Bey'in […]
  • İsmail Gaspıralı25/09/2018 İsmail Gaspıralı İsmail Gaspıralı, 20 Mart 1851 tarihinde Kırım’ın Bahçesaray şehri yakınlarındaki Avcıköy’de doğdu. Moskova Harp Okulu'nda öğrenim gördü. […]
  • Bedirhan Gökçe10/12/2018 Bedirhan Gökçe Şair, manken, TRT sanatçısı. 21 Mart 1968 yılında Ankara'da dünyaya gelmiştir. Ailesi o dünyaya gelmeden önce Ardahan'dan Ankara'ya göç […]
  • Yakup Kadri Karaosmanoğlu17/06/2018 Yakup Kadri Karaosmanoğlu Yakup Kadri Karaosmanoğlu, 27 Mart 1889'da Kahire'de doğar. Babası Karaosmanzâdelerden Abdülkadir Bey, annesi İkbal Hanım'dır. Yakup Kadri […]
  • Namık Kemal24/06/2018 Namık Kemal 21.12.1840 yılında Tekirdağ'da doğdu. 02.12.1888'de Sakız Adası'nda öldü Namık Kemal Türk milliyetçiliğinin öncülerinden, Genç Osmanlı […]
  • Abdurehim Heyit10/02/2019 Abdurehim Heyit Kırgız şarkıcı ve müzisyen. 1964 yılında Kashgar'da dünyaya geldi. Duthar çalmaya istek ve arzusu onu kısa vakitte bilinen bir sanatçı […]
  • Turgut Özakman29/09/2018 Turgut Özakman 1930 Ankara'da dünyaya geldi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden (1952) mezun oldu. Bir süre avukatlık yaptı. Almanya'da Köln'de bir […]
  • Ahmet Rasim01/09/2018 Ahmet Rasim 1864 yılında İstanbul’da dünyaya gelen Ahmet Rasim’in babasının ismi Kıbrıslı Bahaeddin Efendi annesinin ismi ise Nevbahar Hanım’dır. […]
  • Yusuf Ziya Ortaç29/08/2018 Yusuf Ziya Ortaç Beş Hececiler grubunun üyesi ve kurucularındandır. Önemli mizah yazarıdır ve Orhon Seyfi ile siyasi mizah dergisi Akbaba'yı yayın hayatına […]
  • Ömer Seyfettin27/08/2018 Ömer Seyfettin Ömer Seyfettin 11 Mart 1884 tarihinde Balıkesir'in Gönen ilçesinde doğdu. Yüzbaşı Ömer Şevki Bey ve Fatma Hanım'ın ikisi küçük yaşlarda […]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir