Ayva Bitkisinin Özellikleri ve Faydaları

Beğendi iseniz lütfen paylaşın
  • 10
    Shares

Ayva Bitkisinin Özellikleri ve Faydaları

Latince Adı: Cydonia Vulgaris.

Bitki: 5-6 metre yüksekliğinde, mayıs haziran aylarında beyaz veya pembe renkli çiçekler açan bir meyve ağacıdır.

Yetiştiği Yerler: Bütün Anadolu’da Batı bölgelerde daha fazla olmak üzere yetiştirilir. Bazen yabani ağaçlara rastlamak mümkündür.

Tarihçe: Ünlü düşünür Solon evlenen genç kızların zifaf gecesinde ayva yemeleri gerektiğine hükmetmiştir. Bu gelenek bugün Balkanlarda hala sürmektedir. Plinius ayvanın insanı nazardan koruduğunu öne sürer.

Halk arasında çok yaygın olan bir inanışa göre, hamilelikte ayva yemek doğacak çocuğu güzelleştirir. Bu inanışın kökeninin de yine eski yunan uygarlığından geldiğini düşünebiliriz.

Eski Yunanistan’da ayva, güzellik tanrıçası Afrodit’e ithaf edilmiştir. Afrodit heykellerinin sağ elinde sıklıkla ayvaya rastlanır. Bu zamanlardaki düğünlerde gelin ve damat, evlilik seromonisine ahenk ve mutluluk katmak üzere ayva yerdi. Bu adet ortaçağa kadar gelmiştir.

Kullanılışı: Yaprakları ve tohumlar suyla kaynatılarak, meyveler ise komposto veya şurup yapılarak faydalanılır.

İçindeki Maddeler: Yapraklar ve meyveler pektin, tanen, glikoz, sakkaroz, elma asidi ve C vitamini taşır. Tohumlarda ise Müsilaj, sabit yağ, renkli maddeler, amygdalin ve emulsin bulunur.

Tıbbi Etkiler: Ayva yaprağı uykusuzluk ve sinirlilik hallerinde teskin edici olarak, ishallerde kabız yapıcı ve zayıf ateş düşürücü özelliği için kullanılır. Kurutulmuş yapraklardan 40 gr. 1 lt. suda kaynatılır, pekmezle tatlandırılır ve ihtiyaca göre içilir.

Tohumlar dahilen dışkı yumuşatıcı, bağırsakları rahatlatıcı, haricen ise deri çatlakları ve egzamada, yine yumuşatıcı olarak ve ağız boğaz hastalıklarında gargara halinde kullanılır. Ayva tohumları içerdikleri müsilaj sebebiyle çok iyi bir yumuşatıcıdır. Bu amaçla 2 çay kaşığı ayva tohumu 0,5 litre suda 10 dakika kaynatılır ve bununla sık sık gargara yapılır. Bu karışımın ağız ve boğaz iltihaplarında mükemmel olduğu söylenmektedir.

Benzer amaçla aynı miktar ayva çekirdeği 1 cezve suda kaynatılıp soğutulur. Daha yoğun etkili madde içeren bu sıvı soğuk havalar veya ateşli hastalıklar sonucu dudaklarda meydana gelen çatlamalar için kullanılır.

Meyveler içerdikleri pektin ve tanen ile kabız etkilidir. Özellikle hoşaf şeklinde küçük çocuklara verilir. Yine aynı amaçla taze ayvanın sıkılarak elde edilen suyu da etkilidir. Çocuk ishallerinde başarı ile uygulanır. Ayva meyve olarak bulantıyı kesici özelliğe sahiptir.

Cilt bakımı için etli olarak soyulmuş ayva kabukları ile eller ve yüzler ovulur yarım saat sonra soğuk su ile yıkanır.

Ayvanın çeşitleri nelerdir?
Ayva, yöresel farklılıktan dolayı oldukça fazla çeşite sahiptir. Limon ve misket ayvaları en çok bilinen ayva çeşitidir. Ege bölgesi ayva yetiştirme konusunda en üst sıralarda yer alır. Ülkemizde ise en çok yetiştirilen ayva çeşidi eşme, limon ve ekmek ayvasıdır. eşme ayvası Marmara bölgesinde yetişen bir ayva çeşididir. Sulu ve mayhoş bir tadı vardır.

⦁ Bardak ayvası: Ülkemizde Kocaeli tarafında yetişir. Sulu ve mayhoş tadı vardır.
⦁ Ekmek ayvası: Ekmek ayvasının altında başka tür ayvalarda mevcuttur. Ekmek ayvası oldukça iri ve gösterişlidir.
⦁ Demir ayvası: Genellikle yeşilimtırak sarı bir renge sahip olan bu ayva çok sıkı bir yapıya sahip oluğu için demir adını almıştır.
⦁ Şekergevrek: Sap kısmına doğru daralan bir şekli vardır. Kabuğu ince, sulu ve diğerleri gibi mayhoş bir tadı vardır.
⦁ Limon ayvası: En sık rastlanan türdür. Eylül ayının sonlarına doğru olgunlaşmaya başlar.
⦁ Eşme ayvası: Genellikle Marmara bölgesinde yetişir. Orta büyüklükte ve yuvarlak şekle sahiptir.

Ayvanın faydaları nelerdir?
– Vücudu virüslere karşı korur.
– Saçları uzatır.
– Zayıflamaya yardımcı olur.
– Cildi gençleştirir.
– Antioksidan içeriği kanser riskini azaltır.
– Sindirimi kolaylaştırır.
– Kalp damar sağlığını korur.
– Bağırsak hastalıklarını önlemeye yardımcı olur.
– Kansızlığa iyi gelir.
– Kötü nefes kokusunu engellemeye yardımcı olur.
– Vücut gelişimini destekler.
– Bulantı ve kusmayı gidermede yardımcıdır.
– Stres kaynaklı beyin yorgunluğunu giderir.
– Damar sertliği oluşmasını engeller.
– Burun kanamalarını keser.
– Varisleri giderir.

Ayva yaprağının faydaları
Ayva yaprağı demlenip çay olarak kullanıldığında en az ayva meyvesi kadar faydaları vardır. Bir çok hastalığın tedavisinde kullanılır.

– Uykusuzluğu giderir.
– İdrar söktürücü özelliği vardır.
– Böbreklerdeki iltihabı temizlemekte yardımcı olur.
– Göz enfeksiyonlarını giderir.
– Tırnakları parlatır ve olduğundan daha sağlıklı hale getirir.
– Hücrelerin yenilenmesini destekler.
– Üst solunum yolları hastalıklarına iyi gelir.

Ayva meyvesi Türkiye’nin doğu kültüründe et yemeklerinde de kullanıp farklı lezzetler elde etmeye sebep olur. Ayva Reçeli ve  Ayva tatlısı çeşitleri de ülkemizde oldukça sevilen bir tatlı türüdür. Ayva meyvesi çok tüketildiğinde kabızlığa sebep olur. Hamileler ve ilaç tüketen bireyler doktoruna danışıp tüketmelidir. Ayvanın çiğ tüketilmesi daha faydalıdır.

Ayvayı kabuğuyla yiyin
Ayvayı kabuğuyla yemek diyet lifi alımını artırır. Diyet lifi diğer meyvelerde de olduğu gibi kilo kontrolü için önemlidir. Ayva çiğ yendiği gibi pişmiş halde, reçel, marmelat, ayva suyu, çayı şeklinde de tüketilebilir. Meyvenin etli kısmında kateşin epikateşin denilen ayvaya buruk tadını veren tanenler bulunur. Bu bileşenler kolonda kansere sebep olan toksinleri ve kimyasalları bağlayarak ve mukozayı koruyarak özellikle kolon kanseri gibi bağırsak hastalıklarına karşı koruyucu rol oynar. Ayva sindirim sistemi hastalıklarında, ishal, mide ağrıları ve bulantılarında da olumlu etkilere sahiptir. Ayva suyunun gastrik ülserlerde yardımcı olduğu ve gastrointestinal sistemi rahatlattığı da biliniyor.

Kötü kolesterolden, stresten korur
Ayva C vitamini bakımından oldukça zengindir. 100 gram ayvada günlük ihtiyacın yüzde 25’ini karşılayacak kadar C vitamini bulunur. C vitamini açısından zengin meyveler ve sebzeler vücudumuzdaki zararlı serbest radikalleri azaltmaya yardımcıdır ve strese karşı koruyarak vücudumuzun zayıf düşmesini önler. Ayrıca bu özelliği ile ayva bağışıklığı güçlendirir, mikroplar ve virüslerden koruyarak hastalıklara karşı koruyucu rol üstlenir. Ayva kötü kolesterol olarak bilinen LDL kolesterolünü ve kan basıncını dengede tutar, damar tıkanıklığı, kalp krizleri gibi koroner kalp hastalıklarına karşı da korur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir