Haldun Taner

Beğendi iseniz lütfen paylaşın
  • 6
    Shares

Yazar. Haldun Taner,  1915’te İstanbul’da doğdu. Babası Prof. Ahmet Selahattin’in ölümü (1920) üzerine devletçe yetiştirildi. Galatasaray Lisesi’ni bitirince (1935) Almanya’ya gönderildi.  Heidelberg Üniversitesi’nde İktisat öğrenimi yaparken hastalandı; dönmek zorunda kaldı. İyileşince İstanbul Edebiyat Fakültesi’nin Alınan Dili ve Edebiyatı bölümünü (1950) bitirdi. Aynı fakültede tiyatro tarihi dersleri verdi. Viyana’ya gitti; Max Reinhard Tiyatro Enstitüsü’nde öğrenim gördü. Dönüşünde (1957), Edebiyat Fakültesi’ndeki derslerini sürdürdü. Ayrıca Gazetecilik Enstitüsü’nde de edebiyat ve sanat tarihi öğretmenliği yaptı. Bir yandan da Tercüman gazetesinde yazılar yazdı. Daha sonra (1974). Fıkra ve Söyleşi türündeki bu yazılarını, ölümüne kadar Milliyet’te sürdürdü. İstanbul’da Devekuşu Kabare Tiyatrosu’nun kuruluşuna katıldı. 1986’da İstanbul’da öldü.

Taner, Cumhuriyet döneminin tanınmış hikaye ve oyun yazarlarındandır. İlk hikayesi, 1945’te Yedigün dergisinde “Haldun Hasırcıoğlu” takma adıyla yayınlandı. Uluslararası bir yarışmada (New York Tribune gazetesi düzenlemişti) Türkiye birinciliği alan bir hikayesiyle (Şişhane’ye Yağmur Yağıyordu) adını duyurdu. Alaycılık ve yergicilik öğelerinin ağır bastığı hikayelerinde, toplumsal konuları işledi. Toplumun içinde bulunduğu aksaklıkları, bu aksaklıklar içinde bocalayan büyük kent insanlarını anlattı. Ele aldığı kişiler, toplumun değişik kesimlerini yansıtan; birbirleriyle kaynaşıp bütünleşmeyen zengin-yoksul, okumuş- okumamış vb. gibi karşıt tiplerdir. Bunların davranışlarındaki tutarsızlıkları, çelişkileri ve içtensizlikleri, gülmece havasında anlatarak, toplumsal düzensizliğin kaynağına inmeye çalışır. Alaycı ve yergici bir tutumla, düzensizliği kıyasıya eleştirir. Hikayelerinin çoğu, alışılmış ölçüler içindedir. Kimi hikayelerinde de alışılmış ölçülerin dışına çıkarak (örneğin hayalgücüne geniş yer vererek), yeni kurgular ve anlatım biçimlerine yönelir. Dramatik  tiyatro anlayışından kaynaklanan oyunlarında ise, hikayelerinde olduğu gibi, toplumsal düzensizlikler içinde ne yapacağını şaşıran ya da bocala – yan insanları, iç özelliklerini ön plana çıkararak sergilemeye çalıştı. “Keşanlı Ali Destanı”yla, epik tiyatronun ülkemizde ilk başarılı örneğini verdi. Geleneksel Türk tiyatrosu anlayışıyla epik tiyatronun bileşiminden oluşan bu oyun, yurt içinde ve dışında büyük ilgi gördü. Toplumsal ve siyasal yergi tutumunu, oyunlarında da sürdürdü. Genellikle uzun cümleli, ama işlenmiş özenli bir dili ve anlatımı vardır.

Kitapları: 

Hikaye: Yaşasın Demokrasi (1949), Tuş (1951), Şişhaneye Yağmur Yağıyordu (1953), Ayışığında Çalışkur (1954), On İkiye Bir Var (1954), Konçinalar (1967), Sancho’nun Sabah Yürüyüşü (1969), Yalıda Sabah (1984)

Oyun : Günün Adamı (1953), Ve Değirmen Dönerdi (1958), Fazilet Eczanesi (1960), Lütfen Dokunmayın (1960), Huzur Çıkmazı (1961), Keşanlı Ali Destanı (1964), Eşeğin Gölgesi (1965), Zilli Zarife (1966), Sersem Kocanın Kurnaz Karısı (1971), Ay Işığında Şamata (1976)

Kabare türündeki oyunları : Bu Şehr-i İstanbul ki (1962), Vatan Kurtaran Şaban (1967), Astronot Niyazi (1970), Dün Bugün (1971), Aşk-ü Sevda (1972), Yar Bana Bir Eğlence (1974), Hayırdır İnşallah (1980), Dev Aynası (1983)

Fıkra, söyleşi, gezi: Devekuşuna Mektuplar (Tercüman’daki fıkraları 1960, Milliyetteki Söyleşileri, 1977), Düşsem Yollara (gezi, 1979), Hak Dostum Diye Başlayım Söze (söyleşi, 1978), Ölür İse Ten Ölür Canlar Ölesi Değil (portreler, 1979), Çok Güzelsin Gitme Dur (fıkra, 1983), Berlin Mektupları (gezi, 1984), Koyma Akıl Oyma Akıl (fıkra, 1985)

Aldığı Ödüller: 1955 Sait Faik Armağanı (On İkiye Bir Var), 1957 Basın- Yayın ve Turizm Bakanlığı Senaryo Armağanı (Dağlar Delisi Ferhat / Lütfü Akad ve Orhan Kemal’le birlikte), 1969 Uluslararası Mizah Festivali Öykü Ödülü (Sancho’nun Sabah Yürüyüşü), 1972 TDK Tiyatro Ödülü (Sersem Kocanın Kurnaz Karısı), 1984 Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü (Yalıda Sabah)

Not: Hikayelerinin birçoğu yabancı dillere (Almanca, Fransızca, Macarca, Rusça, İngilizce, Bulgarca, Urduca, Yunanca vb. ) çevrildi.

 

 

 

Bunları da Sevebilirsiniz

  • Adnan Veli Kanık30/10/2018 Adnan Veli Kanık Yazar. Adnan Veli Kanık, 9 Aralık 1916 yılında İstanbul’un Beykoz ilçesinde Fatma Nigar Hanım ve Mehmet Veli Kanık’ın oğlu olarak dünyaya […]
  • Oktay Akbal26/12/2018 Oktay Akbal Yazar. 20.04.1923'te İstanbul'da Şehzadebaşı'nda doğdu. Küçük yaşta babası öldü. Yazar Ebubekir Hazım Tepeyran'ın torunudur. Kumkapı Saint […]
  • İlhami Soysal24/10/2018 İlhami Soysal Yazar. 1928'de Ereğli'de (Zonguldak) doğdu. Bursa Erkek Lisesi'ni bitirdi. İstanbul Hukuk Fakültesi'ndeki öğrenimini yarıda bırakıp […]
  • Sami Nihat Özerdim19/03/2019 Sami Nihat Özerdim Yazar. 1918'de Hayrabolu'da doğdu. İstanbul Erkek Lisesi'ni, Ankara Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin Macar Dili ve Edebiyatı bölümünü […]
  • Mümtaz Soysal24/10/2018 Mümtaz Soysal Yazar. 1929'da Zonguldak'ta doğdu. İstanbul Galatasaray Lisesi'ni; Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni (1953) ve Hukuk Fakültesi'ni […]
  • Sabri Esat Siyavuşgil03/12/2018 Sabri Esat Siyavuşgil Şair ve yazar. 1907'de İstanbul'da doğdu. Babası, Hırvat Siyavuş Paşa soyundan Ahmet Esat'tır. Antalya ilkmektebi'nde (ilkokul), Kadıköy […]
  • Halit Ziya Uşaklıgil19/08/2018 Halit Ziya Uşaklıgil Halid Ziya Uşaklıgil (1866 – 27 Mart 1945), Servet-i Fünun ve Cumhuriyet dönemi Türk romancı ve yazar. İstanbul'un Eyüp semtinde doğdu. […]
  • Bedri Rahmi Eyuboğlu Kimdir08/01/2019 Bedri Rahmi Eyuboğlu Kimdir Şair, yazar ve ressam. 1911 yılında Görele'de doğdu. Kaymakamlık, mutasarrıflık (valilik), milletvekilliği yapmış Mehmet Rahmi Bey'in […]
  • Can Yücel30/12/2018 Can Yücel Şair. 1926'da İstanbul'da doğdu. Yazar Hasan Ali Yücel'in oğludur. Ankara Atatürk Lisesi'nden sonra, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin […]
  • Eflatun Cem Güney06/11/2018 Eflatun Cem Güney Yazar. Eflatun Cem Güney 1896 yılında Malatya Hekimhan'da doğdu. Çok küçük yaşta anne ve babasını kaybetti. İlk ve ortaöğrenimini Sivas'ta […]
  • Memet Fuat (Bengü)01/12/2018 Memet Fuat (Bengü) Yazar. 1926'da İstanbul'da doğdu. Haydarpaşa Lisesi'ni, İstanbul Edebiyat Fakültesi'nin İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünü bitirdi. […]
  • Süleyman Nazif22/03/2019 Süleyman Nazif Şair ve yazar. 1869'da Diyarbakır'da doğdu. Şair ve tarihçi Sait Paşa'nın oğlu; şair Faik Ali Ozansoy'un ağabeyidir. Düzenli bir öğrenim […]
  • Burhan Felek16/11/2018 Burhan Felek Yazar, gazeteci. 1889'da İstanbul'da doğdu. Üsküdar İdadisi'ni (lisesini), İstanbul Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Çeşitli memurluklar, […]
  • Çaylak Tevfik02/12/2018 Çaylak Tevfik Yazar, gazeteci. 1843'te İstanbul'da doğdu. Asıl adı Mehmet Tevfik'tir. Düzenli bir öğrenim görmedi; kendi kendini yetiştirdi. Katip […]
  • Hakkı Özkan19/03/2019 Hakkı Özkan Yazar. 1926'da Bursa'da doğdu. Rumeli göçmeni bir çiftçinin oğludur. Yoksulluk nedeniyle, ancak orta ikinci sınıfa kadar okuyabildi; kendi […]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir