Keten (Zeyrek, Kırbaş, Siyelek) Bitkisi Özellikleri ve Faydaları

Beğendi iseniz lütfen paylaşın
  • 6
    Shares

Keten (Zeyrek, Kırbaş, Siyelek) Bitkisi Özellikleri ve Faydaları

ÖZELLİKLERİ 

  • Latince adı: Linum Usitassimum.
  • 30 – 35 cm yüksekliğinde, yaz aylarında mavi renkli çiçekler açan bir bitkidir.
  • Ketenin anavatanının Anadolu ve Batı Asya olduğu düşünülmektedir. Bitkinin yabanisine pek rastlanmayıp hemen tamamı yetiştirilir.
  • Avrupa, Balkanlar, Ortadoğu ve ülkemizde yetiştirilmektedir. Marmara, Ege, Karadeniz ve İç Anadolu bölgeleri Türkiye’de keten ekiminin yoğunlaştığı alanlardır.
  • Keten iplik elde etmek üzere lifleri, beziryağı yapmak ve tıbbi amaçlarla kullanmak üzere tohumları için ekilir.
  • Haziran ayında keten hasadı yapıldıktan sonra, kapsüller dövülerek tohumları çıkartılır. Yassı, bir ucu künt, diğer ucu sivri oval tanelerdir. Toz haline getirilerek dahilen, lapa şeklinde ise haricen kullanılır.
  • Müshil olarak keten kullanıldığı zaman içerdiği müsilajın bağırsakta şişmesini kolaylaştırmak için yanında 2 bardak su içilmeli ve bağırsağı tahriş etmeyecek çorba veya püre şeklinde karbonhidratlı diyete geçilmelidir.
  • Beziryağı, keten tohumlarının kavrulup, ezildikten sonra, torbalar içinde sıkılmasıyla elde edilir. Esmer renkli, kendine has ağır kokulu, kolaylıkla kuruyan bir yağdır. Kaynatılmamışsa İngiliz beziri kaynatılmış ise Türk beziri adı verilir.
  • Tıbbi amaçlar için İngiliz beziri daha faydalıdır.
  • Beziryağı boya imalinde önemli bir maddedir. Organik değerli bir mobilya boyasıdır.
  • Keten tohumunda yağ,  müsilaj, protein ve bir glikozid madde olan linamarin bulunmaktadır. Ketenin içerdiği yağ asitlerinin %90’ı linoleik, linolenik ve oleik asitler gibi doymamış yağ asitleridir.

FAYDALARI VE TIBBİ ÖZELLİKLER

  • Keten tohumlarında bulunan müsilaj, bağırsakta su çekip şişerek mekanik müshil olarak tesir eder. Ketenin bu etkiyi göstermesi biraz zaman alır fakat tahriş yapmama gibi önemli bir avantaja sahiptir. Yine bu özelliği ile diğer müshillere nazaran daha uzun süre kullanılabilir.
  • Ayrıca içerdiği yağda müshil yapıcı etkiye destek sağlar. Eski Mısırlılar zamanından beri bu amaçla kullanıldığı bilinmektedir. Yine müsilajın yumuşatıcı etkisinden gastrit gibi hafif sindirim sistemi tahrişlerinde ve anjinlerde gargara olarak faydalanılır.
  •  Lapa şeklinde tülbent içinde göğüse konan keten tohumları öksürüğü yumuşatır. Tabii ki burdaki etki daha çok mekaniktir. Ağrılı yerlere konulan lapadan da aynı etki mekanizması beklenir.
  • Bezir yağı haricen yara ve yanık tedavisinde kullanılır. Yine bu amaçla yağı alınmış keten tohumlarının lapasıda faydalı olabilir. Ancak günümüzde modern yanık ilaçlarından sonra bu tip kullanım hemen hemen kalkmıştır.

[the_ad id=”5508″]

 

Bunları da Sevebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir