Ali Şiir Nevai

Beğendi iseniz lütfen paylaşın
  • 100
    Shares

Şair. Ali Şir Nevai, 1441 yılında Herat’ta doğdu. Uygur Türklerinden Gıyasettin Kiçkine Bahşi’nin oğludur. Sultan Hüseyin Baykara’nın sütkardeşi ve çocukluk arkadaşıdır. Gençliği Meşhed, Herat ve Semerkant’ta geçti. Hüseyin Baykara Herat’ı aldıktan sonra, otuz iki yıl onun yanında, devlet hizmetinde bulundu. Yaşantısı boyunca, sanat ve siyaset alanlarında en çok sözü geçenlerden oldu. 1501 yılında Herat’ta vefat etti.

Eserlerinde, Türk ruhunu belirtmeye çalıştı. Türkçeye büyük önem verip Türk dilinin gelişmesi için büyük çaba harcadı. Farsçanın resmî dil olarak hüküm sürdüğü, Fars edebiyatına özenilen bir çağda, Türkçenin en az Farsça
kadar güçlü bir dil olduğunu kanıtladı. Horasan’da açtığı sanat çığırıyla, ünü bütün Türk dünyasına yayıldı. Eserleri Anadolu, Rumeli, Kırım, Azerbaycan, İran, Irak ve Hindistan Türkleri arasında, yüzyıllar boyu hayranlıkla okundu.

Eserlerinde, çağının toplumsal yaşamında aksayan yönlerini belirtti; iki yüzlü softaları, bilgiyi küçümseyen, bilgisizleri değerli sayanları yerdi. Büyüklük taslayan, görevini kötüye kullanan devlet görevlilerini eleştirdi; alçak
gönüllülüğü övdü, sözü düşünerek kullanmayı öğütledi. Nazım ve düz yazı alanlarında birçok eser verdi.

Başlıca eserleri:
Muhakemetü’l Lûgateyn: (İki Sözlüğün Yargısı, düz yazı) Türkçenin Farsçadan üstün olduğunu kanıtlamak için yazmıştır.
Mecâlisü’n-Nefâis: (Nefi s Meclisler, düz yazı) Türk edebiyatında yazılmış ilk şairler tezkiresidir.
Mîzânü’l-Evzân: (Ölçülerin Tartısı, düz yazı) Türklerin kullandığı nazım ve müzik biçimlerini anlatır. Garaib’ül-Sıgar, Nevadirü’ş-Şebap, Bedaiü’l-Vasat ve Fevaidü’l-Kiber adlı dört Türkçe divanını, Hazainü’l-Maani adıyla bir arada topladı. 32 harfle yazdığı gazellerini, konularına göre de bölümledi. Dört Türkçe divanında 55.000 beyit vardır. Farsça divanında ise 12.000 beyit bulunmaktadır. Bir şairin ustalığının ve başarısının ölçüsü olan Hamse’si önem taşır. 46.000 beyitlik Hamse’sini, iki yılda yazdı. Bu eserinde, Hayretü’l Ebrar, Ferhad ü Şirin, Leyla vü Mecnun, Seb’a-i Seyyar, Sedd-i İskenderî adlı mesnevîler vardır. Mahbûbü’l-Kulûb ise Herat ve çevresiyle, toplumsal ve kültürel yaşayışla ilgilidir.

 

Bunları da Sevebilirsiniz

  • Ahmet Ada13/05/2019 Ahmet Ada Yazar ve şair.  Ahmet Ada, 20 Mayıs 1947 tarihinde Adana’nın Ceyhan ilçesinde doğdu. Ceyhan Lisesi’nde okurken, öğrenimini yarıda bırakmak […]
  • Suut Kemal Yetkin03/10/2018 Suut Kemal Yetkin 1903’te Şanlıurfa’da doğdu. İlk tahsilini İstanbul Numune-i Tatbikat Mektebinde, orta öğrenimini Galatasaray Lisesinde yapmıştı. 1925 - […]
  • Peyami Safa21/07/2018 Peyami Safa 1899’da İstanbul’da doğan sanatçı, şair İsmail Safa’nın oğludur. Sabası Sivas’ta sürgünde yaşamını yitirdiğinden dolayı yoksullukla […]
  • Atilla Özkırımlı10/09/2018 Atilla Özkırımlı İlk ve ortaöğrenimini Adana’da yaptı, Maraş Lisesi’ni bitirdi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü […]
  • Azra Erhat07/11/2018 Azra Erhat Yazar. 1915'te İstanbul'da doğdu. İlk ve ortaöğrenimini Belçika'da (Brüksel) yaptı. Ankara Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'ni bitirdi. […]
  • Adnan Menderes24/08/2018 Adnan Menderes Adnan Menderes (1899, Aydın - 17 Eylül 1961, Bursa) Tam adı, Ali Adnan Ertekin Menderes, 1950-60 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti'nin […]
  • Bedri Rahmi Eyuboğlu Kimdir08/01/2019 Bedri Rahmi Eyuboğlu Kimdir Şair, yazar ve ressam. 1911 yılında Görele'de doğdu. Kaymakamlık, mutasarrıflık (valilik), milletvekilliği yapmış Mehmet Rahmi Bey'in […]
  • Muzaffer İzgü28/08/2018 Muzaffer İzgü Muzaffer İzgü, 29 Ekim 1933 tarihinde Adana'da dünyaya geldi. Yoksul bir çocukluk geçiren İzgü, eğitim hayatı esnasında bulaşıkçılık, […]
  • Mimar Sinan16/06/2018 Mimar Sinan (1490-1588) Kayseri’nin Ağırnas köyünde doğdu. Yavuz Sultan Selim zamanında devşirme olarak İstanbul’a getirildi. Zeki, genç ve dinamik […]
  • Mümtaz Zeki Taşkın12/04/2019 Mümtaz Zeki Taşkın Şair ve yazar. Mümtaz Zeki Taşkın, 1915 yılında Bayramiç'te doğdu. İstanbul İstiklal Lisesi'ni bitirdi. Bir süre Ankara Hukuk Fakültesi'ne […]
  • Emine Işınsu03/10/2018 Emine Işınsu 17 Mayıs 1938’de babasının Tümen Komutanı olarak görev yaptığı Kars’ta doğdu. Cumhuriyet döneminin tanınmış şair ve yazarı Halide Nusret […]
  • Perihan Savaş11/05/2019 Perihan Savaş Sinema oyuncusu, Aktrist. Perihan Savaş, 1 Ocak 1955 tarihinde İstanbul'un Aksaray semtinde doğdu. Eğitimini ortaokul bitiminde […]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir