Vejetaryen Beslenme Nedir, Vejetaryen Beslenmenin Fayda ve Zararları?

Beğendi iseniz lütfen paylaşın

VEJETARYEN BESLENME

İlk kez 1847 yılında Ingiltere’de kullanılan vejetaryen kelimesi yaygın inancın aksine Ingilizce’deki sebze anlamına gelen “vegatable” sözcüğünden değil, Latincedeki “etkin”, “canlı” anlamına gelen “vegetus” kelimesinden türemiştir.

Vejetaryen, bilinci olan canlıları -et ve et ürünleri – yemeyi reddeden bir felsefedir.

Vejetaryenliğin kökenleri bir bakıma dine dayanmaktadır. Arınma amacıyla et yememek birçok dinin rutinleri arasında yer almıştır.

Günlük yaşamda et yememenin sürekli kılınması, Doğu Akdeniz ülkelerinde ve Hindistan’da felsefi ve ahlâki yaklaşımlar sonucunda doğmuştur. Hindistan’da insanın, bilinci olan canlılara zarar vermemesi gerektiği inancından kaynaklanmıştır. Özellikle bu düşünce Budistler tarafından benimsenmiştir. Hiçbir bilinçli canlıya zarar vermeme ideâli, zamanla et yememeye dönüşerek Çin’e ve Japonya’ya yayılmıştır.

Vejetaryen Grupları

  • Bitkisel besinlerle birlikte, süt ve süt ürünleri ile beslenenlere “Laktove jeteryan”,
  • Bitkisel besinlerin yanında sadece yumurta tüketenlere “Ovavcjeteryan”,
  • Bitkisel besinlerle beslenmekle beraber, süt ve yumurtada yiyenlere “Lakto-ovavejetaryenler”,
  • Hiçbir hayvansal gıdayı diyetlerine sokmayanlara “veganlar” veya “vejetaryenler” denmektedir. Vegan beslenenler, hayvanları yaşarken de sömürmeyi reddettiklerinden süt, yumurta ve bal gibi ürünleri de yemezler.
  • küçük bir vejetaryen grubu ise hayvanlar gibi bitkilerinde canlılıklarını gidermeden, sadece meyve ve tohumlarla beslenmeyi tercih etmektedir.

Vejetaryenler “Hayvanlar, sevilmeleri, okşanmaları, dokunulmaları, seyredilmeleri için vardır. Kesip parçalamak için değil. Evlerinde kedi köpek besledikleri halde, diğer hayvanları yiyenler, insanların ırk ayırımı yapmaları gibi cins ayırımı yapıyorlar. Vejetaryen, ağırlıklı beslenen kabilelerde, saldırganlık duygusu ve vahşilik daha azdır. İnsanın İnsanın orijinal yapısındaki tırnakları, dişleri, yemek borusu, etobur olmaya değil, beslenmeye daha
yakındır.” demektedirler.

  • Vejetaryenler, sebze ve çeşitli bitkilerle hazırlanan yiyecekleri tercih ederler.
  • B12 vitamini bitkisel bitkisel besinlerde kıttır. Bu vitaminden yararlanmak için vejetaryenler, çimlendirilmiş buğday ve soya fasulyesi yemeyi ihmal etmemeye çalışırlar.

Başlıca kalsiyum kaynağı olan süt ve ürünlerini tüketmeyen veganların diyetlerine ek olarak kalsiyum preparatları tüketmelerine gerek duyulabilmektedir.

Bitkisel kaynaklı yiyeceklerde bulunan demirin, hayvansal kaynaklı yiyeceklerde bulunan demire oranla emilimi de yetersizdir.

Sağlık Açısından Vejetaryenlik

  • Kalp ve damar hastalıkları, diabet türleri gibi hastalıklara yakalanma oranı vejetaryenlerde daha düşüktür. Bunun nedeni, vejetaryen diyetinin, vejetaryenlerin kilolarını korumalarına yardımcı olmasıdır.
  • Vejetaryenlerde bazı kanser türlerine yakalanma olanağı azdır. Akciğer kanserine vejetaryenlerin arasında az rastlanılır. Bu betakaroten içeren sebze ve meyve tüketiminin fazla olmasına bağlanmaktadır.
  • Bağırsak kanserinde vejetaryenleri şanslı kılan faktörlerse, lifli gıdaların çok tüketilmesi, yağ ve kolesterol alımlarının az olmasıdır.

Lif Nedir?
Lif, sebze, meyve ve tahılların, mideyi şişirip tokluk hissi veren, kana ve bünyeye enerji vermeden vücuttan atılan posa kısmıdır.

  • Lifin yararları çoktur. Mide sıvısıyla birleştiğinde, hacminin 20 katına kadar genişleyerek insana tokluk hissi verir. Böylece aşırı yemeyi önler, zayıflamayı kolaylaştırır.
  • Lif sindirim sistemini düzenler.
  • Lifin önemli bir faydası da sindirilen yağların bir kısmını emerek, kana geçen kolesterol miktarlarını azaltması, yani
  • kolesterolü düşürmesidir.
  • Lif, kan şekerini de düzenler. Bu özelliğiyle şeker hastaları için ideal bir üründür.

Kaynak: Mutfak kültürü /Sevim Asımgil – Merve Şahin /Timaş Yayınları

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir