Mehmet Halit Bayrı

Beğendi iseniz lütfen paylaşın

Mehmet Halit Bayrı

Halkbilimci. Mehmet Halit Bayrı, 1896’da İstanbul’da dünyaya geldi. Bazı yapıtlarını İsmail Nami, Âşık Remzi Akbaş, Âşık Hilmi, Halit Oğuz imzaları ile kaleme aldı. Deniz binbaşı Diyarbakırlı Ahmet Muammer Bey ile Maide Hanım’ın oğlu’dur. Çok erken bir yaşta babasını kaybeden Mehmet Halit Bayrı, annesi tarafından yetiştirildi.

İlk ve orta öğrenimini İstanbul’da tamamlayan Mehmet Halit Bayrı, Darülfünun’un Edebiyat Şubesi’ni bitirdi. Askerliğini I. Dünya Savaşı sırasında Çanakkale’de yapt. Savaştan sonra1918’de Âyan Meclisi kâtipliğiyle devlet hizmetine girdi. 1925’te girdiği İstanbul Belediyesi’nin çeşitli birimlerinde çalıştı. Bu son görev yerinden 1953’te kendi isteği ile emekliye ayrıldı. Ölümüne kadar İstanbul Çocuk Esirgeme Kurumu Cağaloğlu il müdürlüğü görevinden bulundu.

Mehmet Halit Bayrı, 27 Ekim 1958’de İstanbul’da yaşama veda etti. Merkez Efendi Kozluca Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Yazı hayatına Mütareke yıllarında Fuad Köprülü ve Yahya Kemal’in teşvikleriyle başlayan Mehmet Halit Bayrı, 1922’de İsmail Hikmet’in (Ertaylan) çıkardığı Düşünce dergisinin ve Mükrimin Halil, Hilmi Ziya, Ziyaeddin Fahri’nin çıkardığı Anadolu Mecmuası’nın yazı işleri müdürlüğü görevini üstlendi. Anadolu Mecmuası’nda İsmail Nami imzasıyla şiirler yayımladı. Burada ilk defa olarak Anadolu edebiyatının çeşitli türlerini tanıttı. Aynı yıllarda Edebiyat Fak. Neşriyat Encümeni’nde rehberlik görevinde bulundu. 1927’de Ziyaeddin Fahri (Fındıkoğlu) ile Ankara’da Türk Halkbilgisi Derneği’ni kuran yazar, bir yıl sonra aynı derneğin İstanbul’da bir şubesini açtı. Kendisini tamamıyla halk edebiyatı ve halkbilim çalışmalarına verdi. İstanbul şubesinin (1929-31, 1933-42) Halkbilgisi Haberleri dergisini yayımladı (123 sayı). M. Fuad Köprülü milletvekili olup İstanbul’dan ayrıldıktan sonra boşalan Eminönü Halkevi Dil ve Edebiyat Şubesi başkanlığına getirildi (1936-41). Eminönü Halkevi’nin yayın organı olan Yeni Türk dergisinin yazı işlerini Halkevinin kitap neşriyatını yürüttü.

Mehmet Halit Bayrı yazılarını Dergâh, Anadolu, Azerbaycan Yurtbilgisi, Hayat, İstanbul Belediye, Kalem, Kızılelma, Kopuz, Millî Mecmua, Orhun, Tanrıdağ, Tarih Dünyası, Türk Amacı, Türk Yurdu, Türkiye, Ülkü, Yeni Mecmua, Yeni Türk, Türk Dili dergilerinde yayımladı. Araştırmalarının yanı sıra Âşık Remzi Akbaş ve Âşık Hilmi mahlasıyla şiirler de yazdı. Halkbilgisi Haberleri ve Türk Folklor Araştırmaları dışında klasik Türk edebiyatına, âşık edebiyatına, dini, tasavvufi edebiyata ve Türk Halkbilimine dair yazılar kaleme aldı.

Mehmet Halit Bayrı, Bayrı, ülkemizde ilk halkbilim ve halk edebiyatı çalışmalarının sistemli ve yaygın hale gelmesinde önemli bir rol oynadı. Yapıtlarını halkı dinleyerek, masalları, manileri, bilmeceleri birer birer toplayarak meydana getirdi.

ESERLERİ
Cemiyeti, 1919 (Halit Oğuz adıyla, Çanakkale Savaşı’na dair)
Maniler, 1932; Cumhuriyet Devrinde Halkbilgisi Hareketleri, 1933
Balıkesirli Bir Şair, İst.: Burhanettin Mtb., 1934
İstanbul Argosu ve Halk Tabirleri, 1934
Halk Şairleri Hakkında Küçük Notlar, İst.: Eminönü Halkevi, 1937
Halk Âdetleri ve İnanmaları, İst.: Burhanettin B., 1939
İstanbul Folkloru, İst.: Türkiye, 1947, 1972
Halk Şiiri XIX. Yüzyıl, 1956
Halk Şiiri XX. Yüzyıl, İst.: Varlık, 1957
Âşık Gevheri, İst.: Maarif Kitaphanesi, 1958
Âşık Virâni, 1959
Yer Adları ve Yer Adlarına Bağlı Folklor Bilgileriyle İstanbul, İst.: Hayat, 1964

Bunları da Sevebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir