Mihri Belli

Beğendi iseniz lütfen paylaşın

Mihri Belli

Türk komünist siyasetçi ve yazar. Mihri Belli, 1916 yılında İstanbul’un Silivri ilçesinde doğdu. Robert Koleji’nde öğrenim gördü. Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunan Mississippi Üniversitesi’nde iktisat eğitimi aldı. Bu dönemde çeşitli siyasi faaliyetler içerisinde yer aldı. 1940 senesinde de ülkesine dönerek Türkiye Komünist Partisi’ne katıldı. 1942’de de TKP’nin merkez komite üyeliğine seçildi.

1943-1944 yılları arasında da İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde Ordinaryüs Profesör Fritz Neumark’ın asistanlığını yaptı. Ayrıca İlerici Gençler Birliği’nin örgütlenmesinde de büyük rol oynadı. 1944’de hakkında yapılan soruşturma kapsamında tutuklanarak 2 yıl hapis cezasına çarptırıldı. 1946’da da yurtdışına çıktı. 1946-1949 yılları arasında Yunanistan’da yaşanan iç savaşta gönüllü olarak solcu gerillaların safında savaştı.

1950 senesinde de Türkiye’ye döndü. Fakat bir süre sonra yeniden tutuklandı ve 7 yıl hapse mahkum edildi. Tahliyesi’nin ardından Yeni Yol, Türk Solu, Yön, ile Aydınlık dergilerinde yazılar yazdı. 1960-1968-1969’da da yazdığı yazılar sebebiyle üç kez tutuklandı. 12 Mart 1971 askeri darbesi sırasında da tekrar yurtdışına çıktı.

1974 yılında ilan edilen genel afla da yurda döndü. Bu dönemde Türkiye Emekçi Partisi’nin (TEP) kurulmasında büyük rol oynadı. 1974’de de partinin genel başkanı oldu. 1979’da da uğradığı bir silahlı saldırı sonucu ağır yaralandı. Öte yandan TEP’in 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından kapatılması üzerine tekrar yurtdışına çıkarak İsveç’e yerleşti.

Mihri Belli 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra yurtdışına çıktı (1981). Bir süre Ortadoğu ülkelerinde kaldı ve Faşizme Karşı Birleşik Direniş Cephesi’nin kuruluşuna katıldı. Oradan İsveç’e geçti… Tüm bu süreç boyunca Kürt hareketini yakından izledi. 1992’de Türkiye’ye döndü. 1997’de Abdullah Öcalan ile buluşarak Kürt sorununun federasyona gidilmeden de üniter devlet çatısı altında, eşitlik temeli üzerinde gönüllü birliğin kurulabileceği konusunda görüş birliğine vardıkları söylenen bir görüşme yaptı.

Bu görüşme tutanakları sonradan kitap olarak yayımlandı. Belli, 1996’da Özgürlük ve Dayanışma Partisi (ÖDP), 2002’de de Sosyalist Demokrasi Partisi (SDP)’nin kurucuları arasında yer aldı.
3 Kasım 2002 Genel Seçimlerinde Demokratik Halk Partisi (DEHAP)’nden İstanbul birinci bölgeden milletvekili aday oldu. Türkiye’de en önemli temel ve birinci sorununun Kürt meselesi olduğunu savunuyordu.

Mihri Belli’nin elli yıl önce hapiste yaptığı portreler 2005 yılında, “Hapishaneden Çizgiler” adıyla sergilendi. Toplam on bir yıl hapis, on sekiz yıl zorunlu sürgün yaşadı. 2006 yılında 90’ıncı yaşı kutlandı.

29 Aralık 2007 tarihinde SDP’den istifa etti ve 2008 yılında, bu partiden ayrılanlarla birlikte İşçilerin Sosyalist Partisi (Sosyalist Parti)’nin kuruluşunda görev aldı.

Türkiye sosyalist hareketinin kurucu liderlerinden, Türkiye Komünist Partisi (TKP) Merkez Komite üyesi, Milli Demokratik Devrim (MDD) hareketinin ve 68 Devrimci Gençlik kuşağının teorisyeni ve önderi, Türkiye Emekçi Partisi (TEP) Genel Başkanı, Özgürlük ve Dayanışma Partisi (ÖDP) ve Sosyalist Demokrat Parti (SDP) kurucusu, “Emek, Barış, Demokrasi Bloku” milletvekili adayı, Sosyalist Parti Onursal Başkanı Mihri Belli, 16 Ağustos 2011 tarihinde solunum yetmezliği nedeniyle İstanbul Göztepe’deki evinde yaşamını yitirdi ve Feriköy Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Belli başlı kitapları
(Rigas’ın Dediği) – Türkçe – İngilizce.
(Eine Analyse der türkischen Linken) – Almanca
(Türk Solu – Dün, Bugün) – Türkçe – İngilizce
(Türkiye: Yapı, Ulusal Sorun) – Türkçe – İngilizce
(İnsanlar Tanıdım) – Türkçe (1997)
(Gurbetten Notlar) – Türkçe (1998)
(Gerilla Anıları) – Türkçe (2000)
(Asıl Mesele O Kiraz Ağaçları) (2002)
İnsanlar Tanıdım, Mihri Belli’nin Anıları / Mayıs 1999 / 3. baskı Aralık 2002

Çeviri:
İslam ve Sosyalizm (E. Tüfekçi adıyla, Doğan Avcıoğlu ile birlikte, 1965).

Bunları da Sevebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir